Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

दंतकाष्ठं पुरा ब्राह्मे कृत्वा स्नानं समाचरेत् । स्वधर्मविहितं कर्म कृत्वा स्थाने मनोरमे

daṃtakāṣṭhaṃ purā brāhme kṛtvā snānaṃ samācaret | svadharmavihitaṃ karma kṛtvā sthāne manorame

Zur glückverheißenden brāhma-muhūrta soll man, nachdem man zuerst das Zahn-hölzchen benutzt hat, das Bad ordnungsgemäß vollziehen. An jenem lieblichen heiligen Ort verrichte man dann die durch die eigene Dharma gebotenen Pflichten.

दन्त-काष्ठम्a tooth-stick
दन्त-काष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक) + काष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object) — तत्पुरुषः (‘दन्तार्थं काष्ठम्’ = tooth-stick)
पुराearly; beforehand
पुरा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक-अव्ययम्: ‘formerly/early’)
ब्राह्मेin the brāhma (early-morning) period
ब्राह्मे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (समये/मुहूर्ते) — ‘in the brāhma (morning) time’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund/absolutive) — ‘having done’
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriya (Injunction/विधि-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
स्व-धर्म-विहितम्prescribed by one’s own duty
स्व-धर्म-विहितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक) + विहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा with वि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (कर्मणः) — तत्पुरुष-समासः (‘स्वधर्मेण विहितम्’ = prescribed by one’s own duty)
कर्मact; duty
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म (object)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund) — ‘having done’
स्थानेin a place
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणम्
मनोरमेpleasant; delightful
मनोरमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (स्थाने इत्यस्य)

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: At dawn in Prabhāsa, a pilgrim performs dantakāṣṭha, then steps into water for snāna; afterward, he performs his svadharma rites in the serene sacred precinct.

P
Prabhāsa-kṣetra
S
Somnātha (context)

FAQs

Begin worship at a tīrtha with purity, discipline, and actions aligned to one’s svadharma.

Prabhāsa-kṣetra, the sacred region of Somnātha in the Skanda Purāṇa’s Prabhāsakṣetramāhātmya.

Morning dantadhāvana (tooth-stick), snāna (bath), and then performance of dharma-enjoined duties at the sacred place.