Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये । सृजतो ब्रह्मणः पूर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्

tasyotpattiṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ priye | sṛjato brahmaṇaḥ pūrvaṃ bhūtagrāmaṃ caturvidham

Ich will seinen Ursprung darlegen—höre mit einspitzigem Geist, Geliebte. Einst, als Brahmā die vierfache Schar der Wesen erschuf…

तस्यof that (one); its
तस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी/Relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
उत्पत्तिम्origin; birth
उत्पत्तिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootउत्पत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI shall tell
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
एकमनाःwith single-pointed mind
एकमनाः:
Sambodhana-visheshana (सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—एकं मनः यस्य (one-pointed-minded)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
सृजतःof (Brahmā) creating
सृजतः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी/Relation)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; (ब्रह्मणः विशेषणम्)
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी/Relation)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
पूर्वम्formerly; before
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
भूतग्रामम्the multitude of beings
भूतग्रामम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभूत + ग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—भूतानां ग्रामः (तत्पुरुष)
चतुर्विधम्fourfold
चतुर्विधम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootचतुर् + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—चतुर्णां विधः/प्रकारः (तत्पुरुष)

Īśvara (Śiva)

Listener: Devī (priye)

Scene: Śiva begins an origin tale to Devī: behind them, a visionary tableau of Brahmā creating beings—fourfold groups emerging—superimposed over the Sarasvatī-bank landscape, indicating mythic time layered onto place.

B
Brahmā

FAQs

Māhātmya is rooted in sacred origins: tīrthas and divine manifestations are explained through cosmic and dharmic history.

The ‘previously mentioned’ Brahmā-worshipped site on the Sarasvatī bank in Prabhāsa Kṣetra; its origin is about to be narrated.

No rite is prescribed here; it introduces an origin narration and calls for attentive listening (śravaṇa).