Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

Devanagari script

तान्दृष्ट्वाऽपततस्तूर्णमभिक्रुद्धाञ्जनार्द्दनः । न चुक्रोध महातेजा जानन्कालस्य पर्ययम्

Transliteration

tāndṛṣṭvā'patatastūrṇamabhikruddhāñjanārddanaḥ | na cukrodha mahātejā jānankālasya paryayam

Translation

Als er sie rasch heranstürmen sah, gab Janārdana—obwohl er erregt war—dem Zorn nicht nach; der Strahlende erkannte die Wendung des von der Zeit bestimmten Laufs.

Word by Word

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• अपततः: of (him) rushing/falling upon
• अपततः: Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) + अप- (उपसर्ग) + शतृ (वर्तमानकृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• तूर्णम्: swiftly
• तूर्णम्: Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्णम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• अभिक्रुद्धः: highly enraged
• अभिक्रुद्धः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु) + अभि- (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• जनार्द्दनः: Janārdana (Kṛṣṇa)
• जनार्द्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• चुक्रोध: became angry
• चुक्रोध: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रुध् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्शभूत); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• महातेजाः: the great-splendoured one
• महातेजाः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारय: महत्तेजा यस्य/महत्तेजाः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• जानन्: knowing
• जानन्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + शतृ (वर्तमानकृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• कालस्य: of time
• कालस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• पर्ययम्: the turn/change
• पर्ययम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/ Ugraśravas), narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Janārdana (Kṛṣṇa) observes the onrushing fighters; his face shows controlled intensity—anger rising yet mastered—signaling knowledge of Time’s decree; the attackers surge like a wave.

Characters & Entities

• Janārdana
• Kṛṣṇa
• Kāla (Time)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the Lord acknowledges Kāla (Time) and the inevitability of destiny; restraint and clarity arise from seeing the larger cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), the famed coastal tīrtha where the Yādava narrative reaches its destined conclusion.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated in this verse; it frames the event as Kāla-driven, within the tīrtha’s sacred narrative.