Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

वृषोत्सर्गं तु यस्तत्र कुर्याद्वै भावितात्मवान् । यावंति वृषरोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते

vṛṣotsargaṃ tu yastatra kuryādvai bhāvitātmavān | yāvaṃti vṛṣaromāṇi tāvatsvarge mahīyate

Wer jedoch, mit geläuterter und hingebungsvoller Seele, dort das Ritual des vṛṣotsarga (Freilassen eines Stieres) vollzieht, wird im Himmel so lange geehrt, wie viele Haare jener Stier hat.

वृषोत्सर्गम्release/gifting of a bull
वृषोत्सर्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष-उत्सर्ग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषस्य उत्सर्गः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/अन्वयार्थक
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
कुर्यात्should do/perform
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; निश्चयार्थक/खल्वर्थक
भावितात्मवान्one of purified/controlled mind
भावितात्मवान्:
Karta (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभावित-आत्मन्-वत् (प्रातिपदिक; कृदन्त+तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'भावित' = कृ (भावयति) धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) + आत्मन्; तत्पुरुषः; 'वत्' तद्धित (possessive)
यावन्तिas many as
यावन्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; परिमाणवाचक (correlative)
वृषरोमाणिbull-hairs (hairs of the bull)
वृषरोमाणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष-रोमन् (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वृषस्य रोमाणि)
तावत्so many/that many
तावत्:
Pramana (Measure/परिमाण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत्; परिमाणवाचक (correlative)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
महीयतेis honored/glorified
महीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमह् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is honored/glorified)

Unspecified (contextual narrator)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Daśāśvamedha-pradeśa)

Type: kshetra

Scene: A devotee at Prabhāsa ceremonially releases a decorated bull: garlands, cloth, and a copper plate inscription; priests bless with mantras; the bull walks toward open sacred grounds, while celestial figures shower flowers indicating svarga honor.

V
Vṛṣotsarga (bull-release rite)
S
Svarga (heaven)

FAQs

Charitable ritual acts done in a sacred kṣetra, when performed with a refined mind, are said to multiply in merit and yield exalted afterlife fruits.

The Daśāśvamedha/Aśvamedhika sacred area within Prabhāsa-kṣetra where vṛṣotsarga is praised.

Vṛṣotsarga—ceremonially releasing (or gifting) a bull as a dhārmic rite, performed at the tīrtha.