Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि बलभद्रप्रतिष्ठितम् । लिंगं महापापहरं गात्रोत्सर्गात्तदुत्तरे

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi balabhadrapratiṣṭhitam | liṃgaṃ mahāpāpaharaṃ gātrotsargāttaduttare

Translation

Īśvara sprach: Dann, o Große Göttin, soll man zu dem Liṅga gehen, das von Balabhadra geweiht wurde—ein Tilger großer Sünden—und das nördlich von Gātrotsarga liegt.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/from there)

• गच्छेत्: one should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• बलभद्रप्रतिष्ठितम्: established by Balabhadra
• बलभद्रप्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बलभद्र (प्रातिपदिक) + प्रति-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष (बलभद्रेण प्रतिष्ठितम्); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विशेषणम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• महापापहरम्: remover of great sins
• महापापहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (महापापं हरति इति); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इति विशेषणम्

• गात्रोत्सर्गात्: from (the place called) Gātrotsarga
• गात्रोत्सर्गात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक) + उत्सर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (गात्रस्य उत्सर्गः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

• तदुत्तरे: to its north
• तदुत्तरे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव (तस्य उत्तरे); अव्ययवत् प्रयोगः (locative sense: to the north of that)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Balabhadreśvara-liṅga (Balabhadra-pratiṣṭhita) near Gātrotsarga

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī to proceed north of Gātrotsarga to a powerful liṅga consecrated by Balabhadra; the landscape is coastal Prabhāsa with tīrtha markers and pilgrims moving in sequence.

Characters & Entities

• Īśvara
• Mahādevī (Pārvatī)
• Balabhadra
• Balabhadreśvara Liṅga
• Gātrotsarga
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage in Prabhāsakṣetra is mapped as a dharmic journey where specific liṅgas grant purification from even grave sins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Balabhadreśvara (the liṅga consecrated by Balabhadra), north of Gātrotsarga.

What ritualistic prescription is mentioned?

The instruction is to go (gacchet) to the site for darśana and worship; details follow in subsequent verses.