Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

मथुरानाम विख्याता नगरी धरणीतले । तत्र विप्रोऽभवत्पूर्वं देवशर्मेति विश्रुतः । अगस्त्यगोत्रो विद्वान्वै स तु दारिद्र्यपीडितः

mathurānāma vikhyātā nagarī dharaṇītale | tatra vipro'bhavatpūrvaṃ devaśarmeti viśrutaḥ | agastyagotro vidvānvai sa tu dāridryapīḍitaḥ

Auf der Erde gab es eine berühmte Stadt namens Mathurā. Dort lebte einst ein Brahmane, bekannt als Devaśarman—gelehrt, aus dem Geschlecht Agastyas, doch von Armut bedrängt.

mathurāMathurā
mathurā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmathurā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
nāmaby name
nāma:
Sambandha (Naming marker/नामनिर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formअव्यय (नामार्थक-निपातः ‘by name’)
vikhyātāwell-known
vikhyātā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√khyā (धातु) + ta (कृत्)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
nagarīcity
nagarī:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootnagarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
dharaṇītaleon the surface of the earth
dharaṇītale:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī-tala (प्रातिपदिक; धरणी + तल)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/देशवाचक)
vipraḥa Brahmin
vipraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
abhavatwas; became
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
pūrvamformerly
pūrvam:
Sambandha (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootpūrvam (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb/कालवाचक)
devaśarmāDevaśarmā
devaśarmā:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva-śarman (प्रातिपदिक; देव + शर्मन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (proper name)
itithus
iti:
Sambandha (Naming/quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
viśrutaḥrenowned
viśrutaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√śru (धातु) + ta (कृत्)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
agastyagotraḥof Agastya’s lineage
agastyagotraḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootagastya-gotra (प्रातिपदिक; अगस्त्य + गोत्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समासः; गोत्रवाचक-विशेषण
vidvānlearned
vidvān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidvas (प्रातिपदिक; √vid ‘to know’ से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (विद्वस्-शब्दः)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय (particle/निपात; emphasis)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
tubut
tu:
Sambandha (Contrast/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (particle/निपात; contrast)
dāridryapīḍitaḥafflicted by poverty
dāridryapīḍitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāridrya-pīḍita (प्रातिपदिक; दारिद्र्य + पीडित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समासः; विशेषण

Śiva (Īśvara) — continuing narrative to Pārvatī

Tirtha: Mathurā

Type: kshetra

Scene: A renowned cityscape of Mathurā with ghāṭs and temples; a humble, learned brāhmaṇa Devaśarman in simple garments, holding palm-leaf manuscripts, his home sparse—signifying poverty amid learning.

M
Mathurā
D
Devaśarman
A
Agastya (gotra reference)

FAQs

Purāṇas often frame tīrtha-māhātmya through human struggle, showing that worldly hardship can become the doorway to sacred merit.

The immediate setting names Mathurā; the broader chapter context belongs to Prabhāsa-kṣetra Māhātmya leading toward Anarakeśvara.

None in this verse; it introduces a character for a forthcoming sacred narrative.