Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

विश्वासघातको यस्तु ब्रह्महा स्त्रीवधे रतः । गोघ्नो गुरुघ्रः पितृहा स प्रेतो जायते नरः

Transliteration

viśvāsaghātako yastu brahmahā strīvadhe rataḥ | goghno gurughraḥ pitṛhā sa preto jāyate naraḥ

Translation

Wer Vertrauen missbraucht, wer einen Brahmanen tötet, wer sich am Töten von Frauen ergötzt, wer Kühe tötet, wer den Guru tötet und wer den eigenen Vater tötet – solch ein Mann wird ein Preta.

Word by Word

• विश्वासघातकः: a betrayer of trust
• विश्वासघातकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्वास-घातक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वासस्य घातकः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)

• ब्रह्महा: slayer of a Brahmin
• ब्रह्महा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म-हन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (ब्रह्माणं हन्ति)

• स्त्रीवधे: in the killing of a woman
• स्त्रीवधे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री-वध (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (स्त्रियाः वधः)

• रतः: engaged/delighting
• रतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (रम्/रञ्ज् इत्यादि-धात्वर्थे ‘आसक्त’)

• गोघ्नः: cow-killer
• गोघ्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गो-घ्न (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (गां हन्ति)

• गुरुघ्रः: slayer of one’s teacher
• गुरुघ्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु-घ्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (गुरुं घ्राति/हन्ति—अर्थतः ‘गुरुहन्ता’)

• पितृहा: father-killer
• पितृहा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ-हन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (पितरं हन्ति)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रेतः: a preta
• प्रेतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• जायते: is born/becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Preta(s) (as narrators/instructors within the episode)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Gautama (frame)

Visual Art Cues

Scene: A moral tableau: the teacher enumerates mahāpātakas; behind him appear symbolic scenes—broken handshake (betrayal), fallen sacred thread (brahmahatyā), a cow in distress (gohatyā), a guru’s staff overturned (guru-hatyā), and a shadowy preta figure awaiting the sinner.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Go (cow)
• Guru
• Pitṛ (father)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Severe violence and fundamental betrayals of dharma—against the innocent, the guru, parents, and revered beings—are described as leading to the preta state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse occurs within the Prabhāsakṣetra-māhātmya’s moral framework for the sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it is an ethical prohibition highlighting acts considered mahāpātaka-level offenses.