Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाग्निर्दैवतं महत् । एवं विद्वानविद्वान्वा ब्राह्मणो दैवतं महत्

praṇītaścāpraṇītaśca yathāgnirdaivataṃ mahat | evaṃ vidvānavidvānvā brāhmaṇo daivataṃ mahat

Wie das Feuer eine große Gottheit ist, ob es mit Riten entzündet wird oder ohne, so ist auch ein Brāhmaṇa – gelehrt oder ungelehrt – eine große Gottheit.

प्रणीतःproperly kindled/regulated
प्रणीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-नी (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अग्निः इति विशेषणम्; ‘led forth/regulated (fire)’
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अप्रणीतःnot properly kindled/unregulated
अप्रणीतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रणीत (प्रातिपदिक; negated)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अग्निः इति विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (comparative particle) — ‘as/just as’
अग्निःfire
अग्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैवतम्a deity, divine (object)
दैवतम्:
Pradhana (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate nominative/accusative)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दैवतम् इति विशेषणम्
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘thus/in the same way’
विद्वान्a learned man
विद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक; √विद् + वस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ब्राह्मणः इत्यस्य विकल्पः
अविद्वान्an unlearned man
अविद्वान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ-विद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नकारार्थक-उपसर्गयुक्तः
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle) — ‘or’
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैवतम्a deity
दैवतम्:
Pradhana (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दैवतम् इति विशेषणम्

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A pilgrim in Prabhāsa bows to a brāhmaṇa seated calmly, while a sacred fire burns nearby—suggesting the equivalence of Agni’s and brāhmaṇa’s inherent sanctity.

A
Agni
B
Brāhmaṇa

FAQs

Sanctity is treated as intrinsic: like fire’s holiness, the brāhmaṇa’s venerability is not contingent on circumstance.

The teaching is embedded in Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, linking sacred place-praise with dharmic social ethics.

No specific ritual; it establishes a rule of reverence (pūjā/bhāva) toward brāhmaṇas.