Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

स्वायंभुवर्षिदैवादिलिंगहीना न भूः क्वचित व्या । पारान्सकलांस्त्यक्त्वा पूजयध्वं शिवं सदा । निकटा इव दृश्यंते कृतांतनगरोपगाः

svāyaṃbhuvarṣidaivādiliṃgahīnā na bhūḥ kvacita vyā | pārānsakalāṃstyaktvā pūjayadhvaṃ śivaṃ sadā | nikaṭā iva dṛśyaṃte kṛtāṃtanagaropagāḥ

O Devī, nirgends auf Erden—sei es im Bereich der Svāyambhuvas, der Ṛṣis oder der Götter—gibt es eine Gegend ohne Liṅga. Lasst alle anderen Bestrebungen fahren und verehrt Śiva stets; denn wer zur Stadt des Todes geht, erscheint, als stünde sie schon ganz nahe.

स्वायम्भुवर्षिदैवादिलिङ्गहीनाdevoid of Svāyambhuva/ṛṣi/daiva etc. liṅgas
स्वायम्भुवर्षिदैवादिलिङ्गहीना:
Visheshana (Adjective of कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक) + दैव (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः—‘स्वायम्भुव-ऋषि-दैव-आदि-लिङ्गैः हीना’ (devoid of …-lingas)
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
भूःland/earth
भूः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘भूमिः’ (earth/land)
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana (Place/Time)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (indefinite adverb)
व्या(text uncertain particle)
व्या:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootव्या (अव्यय/सम्बोधन-रूप)
Formपाठभेद/सम्बोधन-निपातः; सम्भाव्यं ‘वयम्/वा’ इत्यादि-भ्रंशः (textually uncertain)
पारान्other shores/sides
पारान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सकलान्all
सकलान्:
Visheshana (Adjective of कर्म)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (पारान्)
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्यय; अर्थे—‘having abandoned’
पूजयध्वम्worship (you all)
पूजयध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
निकटाःnear/close
निकटाः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनिकट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)
इवas if/like
इव:
Upamāna-marker
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
दृश्यन्तेare seen/appear
दृश्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
कृतान्तनगरोपगाःthose going to the city of Death (Yama)
कृतान्तनगरोपगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृतान्त (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक) + उपग (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘कृतान्तस्य नगरम्’ + उपगः (one who goes to) → ‘कृतान्तनगरम् उपगच्छन्ति ये’

Deductive: Narratorial voice within Prabhāsakṣetramāhātmya addressing Devī (listener implied)

Listener: Devī

Scene: A teacher addresses Devī: the earth-map dotted with countless liṅgas; in the foreground a devotee turns away from worldly bustle toward a simple Śiva shrine; in the distance looms Yama’s city, appearing ‘near’ as a warning.

Ś
Śiva
L
Liṅga
K
Kṛtānta (Death)

FAQs

Life is fragile; therefore, one should prioritize continual worship of Śiva, the universal Lord present everywhere through the liṅga.

Rather than one site, the verse universalizes Śiva-liṅga presence across the world, reinforcing the Prabhāsa māhātmya by placing it within a pan-Indian sacred map.

Sada-pūjā—worship Śiva always; implicitly through liṅga worship, setting aside lesser aims.