Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

काश्यां चैव तथादित्यः सह्ये गरुडकाश्यपौ । प्रतिष्ठां परमां प्राप्तौ प्रतिष्ठाप्य जगत्पतिम्

Transliteration

kāśyāṃ caiva tathādityaḥ sahye garuḍakāśyapau | pratiṣṭhāṃ paramāṃ prāptau pratiṣṭhāpya jagatpatim

Translation

Ebenso erlangte Āditya (die Sonne) in Kāśī die höchste Heiligkeit; und im Sahya-Gebirge erhielten Garuḍa und Kaśyapa gleichermaßen die erhabenste Festigung, nachdem sie den Herrn der Welt errichtet hatten.

Word by Word

• काश्याम्: in Kāśī (Vārāṇasī)
• काश्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; ‘एवम्/अपि’ अर्थे

• आदित्यः: Āditya (the Sun)
• आदित्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सह्ये: in/at the Sahya (mountain region)
• सह्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सह्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; स्थानवाचक (सह्यपर्वते)

• गरुडकाश्यपौ: Garuḍa and Kāśyapa
• गरुडकाश्यपौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गरुड + काश्यप (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; द्वन्द्वसमास—गरुडश्च काश्यपश्च

• प्रतिष्ठाम्: establishment; firm standing; (supreme) status
• प्रतिष्ठाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘प्रतिष्ठाम्’ इति विशेष्यस्य

• प्राप्तौ: attained
• प्राप्तौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त—क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), द्विवचन; कर्तरि—‘(तौ) प्राप्तौ (अभवताम्)’

• प्रतिष्ठाप्य: having installed/established
• प्रतिष्ठाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + प्रति-उपसर्ग + णिच् → प्रतिष्ठापयति; प्रतिष्ठाप्य (कृदन्त—ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘प्रतिष्ठापयित्वा’ इत्यर्थे

• जगत्पतिम्: the Lord of the world
• जगत्पतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत्-पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

Speaker

Deductive: Narratorial voice within Prabhāsakṣetramāhātmya (speaker not explicit in this verse)

Characters & Entities

• Kāśī
• Āditya (Sūrya)
• Sahya
• Garuḍa
• Kaśyapa
• Jagatpati (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Installing and honoring Śiva in renowned tīrthas grants the highest spiritual recognition and stability (paramā pratiṣṭhā).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) and the Sahya mountain region, both presented as potent landscapes for Śiva worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pratiṣṭhāpana of Jagatpati—establishing Śiva (liṅga-pratiṣṭhā) as a meritorious act.