Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

संपरित्यज्य ताः सर्वाः कामोपहतमानसः । अथ भूयस्तु ताः सर्वा दक्षं वचनमब्रुवन्

saṃparityajya tāḥ sarvāḥ kāmopahatamānasaḥ | atha bhūyastu tāḥ sarvā dakṣaṃ vacanamabruvan

Alle anderen verlassend, vom Begehren im Geist getroffen, wandte sich der Mond ab. Da sprachen sie alle wiederum Worte zu Dakṣa.

संपरित्यज्यhaving completely abandoned
संपरित्यज्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeVerb
Rootसम् + परि + त्यज् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-समकक्ष)
Formल्यबन्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
ताःthem
ताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ताः)
कामोपहतमानसःwhose mind was afflicted by desire
कामोपहतमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाम + उपहत + मानस (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-भावे: ‘कामेन उपहतं मानसं यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
Discourse connector
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक/आरम्भसूचक (then/now)
भूयःagain
भूयः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक (again)
तुbut
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ताः)
दक्षम्Dakṣa
दक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनम्words, speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रुवन्said, spoke
अब्रुवन्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Soma, desire-struck, turns away from the other wives; the neglected maidens gather, distressed yet resolute, approaching Dakṣa to speak—an appeal for justice.

C
Candra (Soma)
D
Dakṣa
D
Dakṣa's daughters (the Nakṣatras)

FAQs

Kāma that overpowers the mind leads to neglect of duty and harms relationships, inviting dhārmic correction.

Prabhāsa-kṣetra is the narrative frame; the Māhātmya situates even celestial events within the sanctity of Prabhāsa.

No explicit rite is prescribed in this verse.