Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

कल्पस्यादौ तथा चान्ते सहायो मे भविष्यति । ततस्तु मुनयः प्रीता गृहीत्वा मुनिदारकम् । तस्मिन्नेव प्रदेशे तु मुमुचुश्चेष्टितं यतः

kalpasyādau tathā cānte sahāyo me bhaviṣyati | tatastu munayaḥ prītā gṛhītvā munidārakam | tasminneva pradeśe tu mumucuśceṣṭitaṃ yataḥ

„Zu Beginn eines Kalpa und ebenso an dessen Ende wird er mein Gefährte sein.“ Da nahmen die Weisen, voller Freude, den jungen Muni an sich und legten in eben jener Gegend ihre Mühen nieder und ruhten von ihren Anstrengungen aus.

kalpasyaof the aeon (kalpa)
kalpasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkalpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ādauin the beginning
ādau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (in the sense of ‘at the beginning’)
tathāso; likewise
tathā:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
anteat the end
ante:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootanta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
sahāyaḥhelper; companion
sahāyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsahāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
memy; of me
me:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
bhaviṣyatiwill be
bhaviṣyati:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen; thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थ/क्रमबोधक (then/from that)
tubut; indeed
tu:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थक निपात (particle)
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
prītāḥpleased
prītāḥ:
Karta-visheshaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootprīta (कृदन्त; √prī)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootgrah (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
munidārakamthe sage’s boy (young son)
munidārakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक) + dāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (muner dārakaḥ)
tasminin that
tasmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
evaindeed; just
eva:
Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
pradeśein the region/place
pradeśe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpradeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
tuand/but
tu:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
mumucuḥthey released; let go
mumucuḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
ceṣṭitamthe effort/act (undertaken)
ceṣṭitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootceṣṭita (कृदन्त; √ceṣṭ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाव/कर्मवाच्य-प्रयोगे (act/effort as object)
yataḥbecause; from which reason
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (causal ‘because/whence’)

Brahmā (implied continuation of declaration), then narrator

Tirtha: प्रभासक्षेत्र

Type: kshetra

Listener: महात्म्य-श्रोता

Scene: ब्रह्मा वदति—‘कल्पस्यादौ चान्ते सहायः’; ततः ऋषयः बालं गृहीत्वा तस्मिन्प्रदेशे विश्रान्तिं कुर्वन्ति—यात्रा-थकानं, छायायां उपवेशनम्, जलपात्राणि।

B
Brahmā
M
Mārkaṇḍeya
S
Sages (Munis)

FAQs

A realized sage’s role can span cosmic cycles; dharmic companionship and service endure beyond ordinary time.

The verse remains within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya frame, where events unfold as part of the holy region’s sacred narrative.

No explicit ritual is stated; it narrates a boon and the sages’ subsequent actions.