Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

अनंगरूपी देव्यत्र स्नानाद्वै रूपवान्भवेत् । इक्षवस्तत्र वै देयाः सुवर्णं गास्तथैव च । वस्त्राणि चैव विधिवद्ब्राह्मणे वेदपारगे

anaṃgarūpī devyatra snānādvai rūpavānbhavet | ikṣavastatra vai deyāḥ suvarṇaṃ gāstathaiva ca | vastrāṇi caiva vidhivadbrāhmaṇe vedapārage

O Göttin Anaṅgarūpī: Wer hier badet, wird wahrlich schön an Gestalt. Dort soll man Zuckerrohr als Gabe darbringen, ebenso Gold und Kühe; und auch Gewänder, ordnungsgemäß einem in den Veden bewanderten Brāhmaṇa zu spenden.

अनङ्गरूपीhaving the form of Ananga
अनङ्गरूपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनङ्ग (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अनङ्गस्य रूपी); पुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
स्नानात्from bathing
स्नानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी (5th/ablative) एकवचन; हेत्वर्थे (cause: “from/by bathing”)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक/पादपूरण
रूपवान्beautiful
रूपवान्:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूपवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd); एकवचन; परस्मैपद
इक्षवःsugarcane(s)
इक्षवः:
Karma (Items to be given/कर्म)
TypeNoun
Rootइक्षु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st) बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
देयाःshould be given
देयाः:
Kriya (Injunctive predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive, यत्/तव्य); पुल्लिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; “to be given”
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुवर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
गाःcows
गाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative) बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (so/likewise)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
वस्त्राणिgarments
वस्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
विधिवत्properly
विधिवत्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविधि (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (according to rule)
ब्राह्मणेto a Brahmin
ब्राह्मणे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; चतुर्थी (4th/dative) एकवचन; सम्प्रदान
वेदपारगेversed in the Veda
वेदपारगे:
Sampradana (Recipient-qualifier/सम्प्रदान-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वेदस्य पारगः); पुल्लिङ्ग; चतुर्थी एकवचन; ‘ब्राह्मणे’ विशेषण

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kāmakuṇḍa (associated with Anaṅgarūpī)

Type: kund

Listener: Pārvatī (Devī)

Scene: A sacred kuṇḍa at Prabhāsa: pilgrims bathe at dawn; attendants present sugarcane bundles, a golden vessel, cows with garlands, and folded garments to a serene Veda-reciting Brāhmaṇa; the presiding goddess Anaṅgarūpī is envisioned as subtle, blessing beauty and auspiciousness.

D
Devī (Anaṅgarūpī)
K
Kāmakuṇḍa (implied)
B
Brāhmaṇa
V
Veda

FAQs

Tīrtha worship is completed by purity (snāna) and generosity (dāna), yielding both worldly auspiciousness and religious merit.

Kāmakuṇḍa in Prabhāsa-kṣetra (as established in the preceding verse).

Bathe in the kuṇḍa; give sugarcane, gold, cows, and garments as dāna to a Veda-proficient Brāhmaṇa.