Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

एक एव श्रुतोऽस्माभिः प्रभासस्तीर्थवासितः । प्रभासाः पंच देवेश यत्त्वया परिकीर्तिताः

eka eva śruto'smābhiḥ prabhāsastīrthavāsitaḥ | prabhāsāḥ paṃca deveśa yattvayā parikīrtitāḥ

Wir haben nur von einem einzigen Prabhāsa gehört, berühmt als Tīrtha; doch du, o Herr der Götter, hast fünf „Prabhāsas“ verkündet.

एकःone
एकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘प्रभासः’)
एवonly/indeed
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
श्रुतःheard/known
श्रुतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘has been heard/known’
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
प्रभासःPrabhāsa (tīrtha)
प्रभासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तीर्थवासितःdwelling at the sacred ford
तीर्थवासितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + वासित (कृदन्त, क्त; √वस्/वास्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (तीर्थे वासितः = dwelling/abiding at a tīrtha)
प्रभासाःPrabhāsa-s (as multiple)
प्रभासाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्याशब्द)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे; विशेषणम् (qualifying ‘प्रभासाः’)
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative) — ‘which (five)’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
परिकीर्तिताःdescribed/mentioned
परिकीर्तिताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘have been described’

Devī

Tirtha: Prabhāsa (and ‘Prabhāsāḥ pañca’)

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva, addressed as Deveśa)

Scene: Devī gestures toward a single luminous Prabhāsa on the horizon while five smaller lights appear around it, symbolizing the proclaimed fivefold division; Śiva listens, poised to narrate the origin.

D
Devī
P
Prabhāsa
D
Deveśa (Śiva)

FAQs

Purāṇic tīrtha traditions often contain layered geographies—one famed name may encompass multiple sacred loci.

Prabhāsa tīrtha, with emphasis on its fivefold manifestation (Prabhāsa-pañcaka).

None; it clarifies the scope of the tīrtha designation and prompts explanation.