Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

अयं तु नवमो द्वीपः कुमार्या संज्ञितः प्रिये । अष्टौ द्वीपाः समुद्रेण प्लाविताश्च तथापरे

Transliteration

ayaṃ tu navamo dvīpaḥ kumāryā saṃjñitaḥ priye | aṣṭau dvīpāḥ samudreṇa plāvitāśca tathāpare

Translation

Dies jedoch ist der neunte Dvīpa, Kumāryā genannt, o Geliebte. Die übrigen acht Dvīpas hingegen wurden vom Ozean überflutet.

Word by Word

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (particle)

• नवमः: ninth
• नवमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नवम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)

• द्वीपः: island
• द्वीपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• कुमार्याः: of Kumārī
• कुमार्याः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कुमारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी (6th), एकवचन

• संज्ञितः: named, designated
• संज्ञितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-ज्ञा (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषण (द्वीपः)

• प्रिये: O dear (one)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (8th), एकवचन; संबोधन-पद

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याविशेषण

• द्वीपाः: islands
• द्वीपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन

• समुद्रेण: by the ocean
• समुद्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचन

• प्लाविताः: flooded, submerged
• प्लाविताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्लु (धातु) + णिच् (causative) + क्त (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विशेषण (द्वीपाः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: likewise)

• अपरे: others, remaining
• अपरे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (द्वीपाः)

Speaker

Śiva (addressing Pārvatī)

Characters & Entities

• Kumāryā-dvīpa
• Ocean (Samudra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is preserved by divine arrangement; what remains is remembered as specially protected and significant.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kumāryā-dvīpa is highlighted as the surviving dvīpa within this Purāṇic geographical account.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes a cosmographical event (ocean inundation).