Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 96

सहस्रशीर्षा पुरुषः सूर्यं शिरसि पूजयेत् । शंभवायेति मंत्रेण रवेर्नेत्रे परामृशेत्

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sūryaṃ śirasi pūjayet | śaṃbhavāyeti maṃtreṇa ravernetre parāmṛśet

Mit dem (Puruṣa-sūkta-)Mantra „sahasraśīrṣā puruṣaḥ…“ soll man Sūrya am Haupt verehren; und mit dem Mantra „śaṃbhavāya…“ soll man ehrfürchtig die Augen Ravis berühren.

sahasra-śīrṣāthousand-headed
sahasra-śīrṣā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + śīrṣan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन; बहुव्रीहि: ‘having a thousand heads’—विशेषणं पुरुषः प्रति
puruṣaḥthe Puruṣa (Cosmic Person)
puruṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन
sūryamthe Sun
sūryam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन
śirasion the head
śirasi:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Case 7), एकवचन
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
śaṃbhavāya“for Śaṃbhava”
śaṃbhavāya:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaṃbhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Case 4), एकवचन; मन्त्र-उद्धरण (dative in mantra)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-चिह्न (quotative particle)
mantreṇawith (the) mantra
mantreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Case 3), एकवचन
raveḥof the Sun (Ravi)
raveḥ:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Case 6), एकवचन
netrein the eye
netre:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Case 7), एकवचन (द्विवचनरूपेण अपि सम्भवति; अत्र ‘in the eye’ अर्थे)
parāmṛśetshould touch; should gently rub
parāmṛśet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpara-ā-√mṛś (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ritual-inquirer within Prabhāsa māhātmya

Scene: A radiant Sūrya icon is worshipped through anga-pūjā: the devotee raises hands to the head region in reverence while chanting Puruṣa-sūkta, then gently gestures toward the eyes, emphasizing sacred sight; the aura fills the shrine.

S
Sūrya
R
Ravi
P
Puruṣa-sūkta
Ś
Śaṃbhava
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

The cosmic Puruṣa is recognized in the visible sun—Vedic vision is integrated into local tīrtha worship.

Prabhāsakṣetra, where Sūrya is worshipped with Vedic mantras as part of the kṣetra’s mahātmya.

Worshipping Sūrya’s head with the Puruṣa-sūkta opening mantra and touching the eyes with the “śaṃbhavāya…” mantra.