Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

Devanagari script

देव्युवाच । मण्डलस्थः सुरश्रेष्ठ विधिना येन भास्करः । पूज्यते मानवैर्भक्त्या स विधिः कथितस्त्वया

Transliteration

devyuvāca | maṇḍalasthaḥ suraśreṣṭha vidhinā yena bhāskaraḥ | pūjyate mānavairbhaktyā sa vidhiḥ kathitastvayā

Translation

Die Göttin sprach: „O Bester der Götter, du hast das Ritual dargelegt, durch das Bhāskara (die Sonne), in seinem heiligen Maṇḍala verweilend, von den Menschen in Hingabe verehrt wird.“

Word by Word

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मण्डलस्थः: situated in the maṇḍala
• मण्डलस्थः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मण्डल + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समास: मण्डल-स्थ (सप्तमी-तत्पुरुष: मण्डले स्थितः)

• सुरश्रेष्ठ: O best of gods
• सुरश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समास: सुर-श्रेष्ठ (षष्ठी-तत्पुरुष)

• विधिना: by the rite; by the method
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• भास्करः: the Sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पूज्यते: is worshipped
• पूज्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• मानवैः: by humans
• मानवैः: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• सः: that
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• विधिः: rite; procedure
• विधिः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कथितः: told; explained
• कथितः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara/Śaṅkara

Visual Art Cues

Scene: Devī respectfully addressing Śaṅkara, acknowledging the previously taught rite; the maṇḍala of Bhāskara subtly present as a sacred diagram between them.

Characters & Entities

• Devī
• Bhāskara (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion (bhakti) combined with proper rite (vidhi) makes worship of the Sun spiritually effective.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), presented in the Prabhāsa Khaṇḍa’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship of Bhāskara in a maṇḍala (ritual circle), performed according to a stated procedure (vidhi).