Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 102

सावित्र्या सहितो ब्रह्मा तृतीये भोजितो भवेत् । एकैकं भोजनं तत्र कोटिभोजसमं स्मृतम्

sāvitryā sahito brahmā tṛtīye bhojito bhavet | ekaikaṃ bhojanaṃ tatra koṭibhojasamaṃ smṛtam

Bei der dritten Speisung gilt Brahmā zusammen mit Sāvitrī als gespeist. Jede einzelne Speisung dort wird als gleichwertig erinnert wie die Speisung eines koṭi (zehn Millionen).

सावित्र्याwith Savitri
सावित्र्या:
Saha (Association/सह)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/करण), एकवचन
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (with/ accompanied)
ब्रह्माBrahma
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृतीयेon the third (occasion)
तृतीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
भोजितःfed
भोजितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भोजित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
भवेत्would be/should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
एकैकम्each (one)
एकैकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक; पुनरुक्त-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (each single)
भोजनम्meal/feeding
भोजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (उक्तं/विधेय)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कोटि-भोज-समम्equal to (the merit of) feeding ten million
कोटि-भोज-समम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + भोज (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (equal to feeding a crore)
स्मृतम्is declared/considered
स्मृतम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (is said/remembered)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Sāvitrī-sthala in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A third brāhmaṇa couple is fed at Sāvitrī-sthala; above, Brahmā with Sāvitrī is envisioned as being satisfied. The scene conveys cosmic scale through symbolic multiplicity (many plates/offerings suggested).

B
Brahmā
S
Sāvitrī

FAQs

In a highly sanctified tīrtha, even a single righteous act multiplies in spiritual merit beyond ordinary measure.

Sāvitrī-sthala at Prabhāsa Kṣetra, where feeding is said to yield koṭi-level merit.

A sequence of feedings is described; on the third, Brahmā with Sāvitrī is especially propitiated, and each feeding is equated to koṭi-bhojana.