Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

बिभ्रती तत्र पूर्णं सा कुम्भं कन्येत्यचोदयत् । तां गृहीत्वा ततः शक्रः समायाद्यत्र दीक्षितः । देवदेवश्चतुर्वक्त्रो विष्णुरुद्रसमन्वितः

bibhratī tatra pūrṇaṃ sā kumbhaṃ kanyetyacodayat | tāṃ gṛhītvā tataḥ śakraḥ samāyādyatra dīkṣitaḥ | devadevaścaturvaktro viṣṇurudrasamanvitaḥ

Dort stand sie und trug einen gefüllten Wasserkrug; (Indra) rief sie an und drängte: „Mädchen!“ Darauf nahm Śakra sie mit sich und begab sich an den Ort, wo die Weihehandlung im Gange war—wo der viergesichtige Herr der Götter (Brahmā) zugegen war, begleitet von Viṣṇu und Rudra.

bibhratībearing, carrying
bibhratī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhṛ (धातु) → bibhratī (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), विशेषण/कर्तृवाचक (fem. nom. sg. pres. act. participle)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: “there”)
pūrṇamfull
pūrṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg.)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (fem. nom. sg.)
kumbhampot, jar
kumbham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (masc. acc. sg.)
kanyeO girl!
kanye:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (सम्बोधन), एकवचन; संबोधन (voc. sg.)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उक्ति-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उक्त्यर्थक (quotative particle)
acodayaturged, prompted
acodayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootcud (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg. imperfect, active)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (fem. acc. sg.)
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootgrah (धातु) → gṛhītvā (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): “having taken”
tataḥthen
tataḥ:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; ततोऽर्थे (ablative adverb: “then/from there”)
śakraḥŚakra (Indra)
śakraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.)
samāyādyahaving arrived
samāyādya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootā + yā (धातु) → samāyādya (ल्यप्/क्त्वान्त-रूप)
Formल्यप्/क्त्वान्त अव्यय (gerund): “having come/arrived”
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: “here”)
dīkṣitaḥinitiated, consecrated
dīkṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdīkṣita (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)
devadevaḥgod of gods
devadevaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (देवानां देवः) (masc. nom. sg.)
caturvaktraḥfour-faced
caturvaktraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcatur + vaktra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (चत्वारि वक्त्राणि यस्य) (masc. nom. sg.)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (masc. nom. sg.)
rudra-samanvitaḥaccompanied by Rudra
rudra-samanvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootrudra + samanvita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रुद्रेण समन्वितः/सहितः) (masc. nom. sg.)

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A maiden stands with a full water-pot (pūrṇa-kumbha). Indra calls to her and brings her to the consecration site where Brahmā (four-faced) is present with Viṣṇu and Rudra—an assembly of the trinity around a ritual space.

I
Indra (Śakra)
B
Brahmā (Caturvaktra/Devadeva)
V
Viṣṇu
R
Rudra (Śiva)

FAQs

Ritual power is upheld by purity, readiness, and divine alignment—symbolized by the full kumbha and the presence of the great deities.

Prabhāsa-kṣetra as a convergence-point of the Trimūrti and Vedic consecrations.

Dīkṣā (consecration/initiation) for the yajña is referenced, along with ritual implements such as the pūrṇa-kumbha.