Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 165›Shloka 115
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 115

Devanagari script

विष्णुरुवाच । नमोऽस्तु ते महादेवि भूर्भुवःस्वस्त्रयीमयि । सावित्रि दुर्गतरिणि त्वं वाणी सप्तधा स्मृता

Transliteration

viṣṇuruvāca | namo'stu te mahādevi bhūrbhuvaḥsvastrayīmayi | sāvitri durgatariṇi tvaṃ vāṇī saptadhā smṛtā

Translation

Viṣṇu sprach: „Ehrerbietung sei dir, o Große Göttin, du Wesenheit der dreifachen Veda und von Bhūr, Bhuvaḥ und Svaḥ. O Sāvitrī, die du die Wesen über Not und Bedrängnis hinüberträgst, du wirst als die Rede (Vāc) in sieben Gestalten erinnert.“

Word by Word
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नमःsalutation
नमः:
Karma (Object of saluting/कर्म)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः (salutation as formula)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आशीर्लिङ्गार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; enclitic
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महा + देवी), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भूःBhū (earth)
भूः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘earth’ (as part of triad)
भुवःBhuvaḥ (mid-region)
भुवः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘atmosphere’ (as part of triad)
स्वःSvaḥ (heaven)
स्वः:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘heaven’ (as part of triad)
त्रयीमयिO one consisting of the triad (Vedas/worlds)
त्रयीमयि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्रयी-मयी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (त्रयी + मयी = ‘made of the triad/Vedic triad’), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सावित्रिO Sāvitrī
सावित्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुर्गतरिणिO deliverer across hardships
दुर्गतरिणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्ग-तारिणी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (दुर्ग + तारिणी = ‘one who ferries across difficulties’), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
वाणीspeech (Vāk)
वाणी:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानााधिकरणे ‘त्वम्’
सप्तधाsevenfold
सप्तधा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्तधा (अव्यय)
Formसंख्याप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘sevenfold’)
स्मृताis remembered (as)
स्मृता:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
Formक्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is remembered/called’
Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu hymns the goddess as Sāvitrī and sevenfold Vāk; the scene glows with mantra-symbols: the three vyāhṛtis (bhūr bhuvaḥ svaḥ) and Vedic radiance surrounding her.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
S
Sāvitrī
V
Vāṇī
T
Trayī (Vedas)
B
Bhūr Bhuvaḥ Svaḥ

FAQs

The Divine Mother is both cosmic order (Veda and the worlds) and intimate refuge—she rescues devotees from hardship.

The hymn occurs within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, linking Sāvitrī’s grace to the sacred landscape of Prabhāsa.

Stuti (praise) and namaskāra (homage) are implied as devotional practices; no specific dāna/snana is stated in this verse.

←Previous Verse
Next Verse→