Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

निक्षिप्य भूमौ तत्कुम्भं ज्वालयेदनलं ततः । चुह्लीरूपेण षण्मासं पाचयेत्तं शनैःशनैः

nikṣipya bhūmau tatkumbhaṃ jvālayedanalaṃ tataḥ | cuhlīrūpeṇa ṣaṇmāsaṃ pācayettaṃ śanaiḥśanaiḥ

Nachdem man jenes Gefäß auf den Boden gestellt hat, entzünde man sodann das Feuer. In der Art eines Herdfeuers erhitze man es langsam und stetig sechs Monate lang.

निक्षिप्यhaving placed (down)
निक्षिप्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनि-क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: क्षिप्, उपसर्ग: नि-; ‘having placed’
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
कुम्भम्pot, jar
कुम्भम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ज्वालयेत्should kindle
ज्वालयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (causative) अर्थः: ‘should ignite/kindle’
अनलम्fire
अनलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
चुल्ही-रूपेणin the form of a stove/hearth
चुल्ही-रूपेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचुल्ही (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्धः: ‘of a stove’); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
षण्मासम्for six months
षण्मासम्:
Kāla-adhikaraṇa (Time extent/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootषट् (संख्या) + मास (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाणम्
पाचयेत्should cook/bake
पाचयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच् (causative) अर्थः: ‘should cause to cook/bake’
तम्it/that (pot)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
शनैःslowly
शनैः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
शनैःvery slowly, gradually
शनैः:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (reduplication) बलार्थम्

Unspecified (within Prabhāsakṣetramāhātmya narrative)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (rite context)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A copper pot set on the ground is heated like a hearth; a controlled fire burns beneath as the practitioner tends it over a long six-month observance.

FAQs

Spiritual results are linked to sustained restraint and careful practice—slow, long-term discipline is portrayed as transformative.

Prabhāsa-kṣetra, as part of the Prabhāsakṣetramāhātmya instructions.

Set the prepared pot on the ground, kindle fire like a hearth, and heat it gradually for six months.