Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

यदा तु ऋक्षराजेन सोमनाथः प्रति ष्ठितः । तदा ब्रह्मादयो देवाः सर्वे तत्र समागताः । प्रतिष्ठार्थं हि देवस्य शशांकेन निमन्त्रिताः

yadā tu ṛkṣarājena somanāthaḥ prati ṣṭhitaḥ | tadā brahmādayo devāḥ sarve tatra samāgatāḥ | pratiṣṭhārthaṃ hi devasya śaśāṃkena nimantritāḥ

Als Somnātha vom Herrn der Sterne, dem Mond, eingesetzt wurde, da versammelten sich Brahmā und alle übrigen Götter dort—vom Mond eigens zur Weihe und feierlichen Einsetzung der Gottheit eingeladen.

यदाwhen
यदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक सम्बन्धसूचक (correlative adverb: when)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
ऋक्षराजेनby the king of bears (Jāmbavān)
ऋक्षराजेन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootऋक्षराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—ऋक्ष + राज (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः: ‘bear-king’)
सोमनाथःSomanātha (Lord of Soma)
सोमनाथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोमनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—सोमस्य नाथः
प्रतिष्ठितःwas स्थापित/installed; established
प्रतिष्ठितः:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeAdjective
Rootप्रति + स्था (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सोमनाथः) इत्यस्य विशेषण
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (then)
ब्रह्मादयःBrahmā and others
ब्रह्मादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—ब्रह्मा आदिः येषाम् (आदि-समास/तत्पुरुष-प्रायः)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (ब्रह्मादयः) इत्यस्य अप्पोजिशन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (देवाः)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
समागताःassembled; came together
समागताः:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeAdjective
Rootसम् + गम् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (देवाः) इत्यस्य विशेषण
प्रतिष्ठार्थम्for the purpose of installation
प्रतिष्ठार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—प्रतिष्ठायाः अर्थः (purpose); क्रियाविशेषणार्थे (accusative of purpose)
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (reason/emphasis)
देवस्यof the god (Somanātha)
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
शशाङ्केनby the Moon (Śaśāṅka)
शशाङ्केन:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशशाङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—शशः अङ्के यस्य (moon)
निमन्त्रिताःinvited
निमन्त्रिताः:
Kriya (Result state/क्रिया-फल)
TypeAdjective
Rootनि + मन्त्र् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (देवाः) इत्यस्य विशेषण

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: A grand consecration scene: Soma (Moon) installs Somnātha; Brahmā and the assembled gods arrive by invitation to perform and witness the deity’s establishment; the temple precinct glows with ritual fire and lamps.

S
Somnātha
C
Candra (Śaśāṅka)
B
Brahmā
D
Devas
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

A deity’s consecration is portrayed as a cosmic event: divine community gathers to affirm sacred order and bless the tīrtha.

Somnātha at Prabhāsa-kṣetra.

Pratiṣṭhā (installation/consecration) of Somnātha, performed with divine invitation and participation.