Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

तत्र यः कुरुते स्नानं पौर्णमास्यां समाहितः । सम्यक्कृतं भवेत्तेन स्नानं तत्रादिपुष्करे

tatra yaḥ kurute snānaṃ paurṇamāsyāṃ samāhitaḥ | samyakkṛtaṃ bhavettena snānaṃ tatrādipuṣkare

Wer dort am Vollmondtag mit gesammelt ruhigem Geist badet, dessen Bad gilt durch diese Tat als vollkommen vollzogen in jenem uranfänglichen Puṣkara, dem heiligen Tīrtha.

tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (who)
kurutedoes, performs
kurute:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
snānambath
snānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
paurṇamāsyāmon the full-moon day
paurṇamāsyām:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpaurṇamāsī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
samāhitaḥcollected, composed (in mind)
samāhitaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-dhā (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृविशेषणम् (yaḥ)
samyak-kṛtamproperly done
samyak-kṛtam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamyak (अव्यय) + kṛ (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle) ‘कृत’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘स्नानम्’ इत्यस्य विशेषणम्
bhavetwould be, becomes
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tenaby that, thereby
tena:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘तस्मात् कारणात्/तेन’
snānamthe bath
snānam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
ādi-puṣkarein the first/original Puṣkara
ādi-puṣkare:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक) + puṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—आदौ स्थितं पुष्करम् (तत्पुरुष)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Ādi-Puṣkara / Puṣkara-kuṇḍa (Prabhāsa)

Type: kund

Listener: (Contextual) the inquiring sage/audience within the māhātmya dialogue

Scene: Pilgrims at a sacred pond in Prabhāsa under a luminous full moon; calm water, lamps on the bank, devotees entering with folded hands and meditative faces; distant shrine silhouettes.

P
Paurṇamāsī
Ā
Ādi-Puṣkara

FAQs

Ritual acts gain completeness when aligned with sacred place, sacred time (Paurṇamāsī), and inner concentration (samāhita).

Ādi-Puṣkara / Puṣkara-kuṇḍa within Prabhāsa-kṣetra.

Snāna (ritual bath) at the tīrtha on Paurṇamāsī (full-moon day), performed with a composed mind.