Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14
Devanagari script
इत्येतत्कथितं देवि यथा चित्रपथा नदी । प्रभासक्षेत्रमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी
Transliteration
ityetatkathitaṃ devi yathā citrapathā nadī | prabhāsakṣetramāsādya saṃsthitā pāpanāśinī
Translation
So, o Göttin, ist dargelegt worden, wie der Fluss Citrāpathā, Prabhāsa Kṣetra erreichend, dort verweilte als Vernichter der Sünden.
Word by Word
इतिthus
इति:
Vacana-paryavasana (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (context: ‘this’ as subject/object)
कथितम्has been told
कथितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-भाव (passive sense)
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
यथाas
यथा:
Upamana (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)
चित्रपथाCitrapathā (name)
चित्रपथा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्रपथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नदी-विशेषणरूपेण)
नदीriver
नदी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रभासक्षेत्रम्Prabhāsa sacred region
प्रभासक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘Prabhāsa’s field’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Purva-kala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-अर्थक अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund): ‘having reached/approached’
संस्थिताstood / remained
संस्थिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle used adjectivally), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पापनाशिनीdestroying sins
पापनाशिनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + नाशिनी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/उपपद-भाव: ‘destroyer of sins’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नदी-विशेषण)
Speaker
Skanda (deduced)
Characters & Entities
C
Citrāpathā (river)P
Prabhāsa KṣetraFAQs
Sacred geography is a vehicle of compassion: a tīrtha is established to remove sins and uplift beings through contact and faith.
Prabhāsa Kṣetra, specifically the river Citrāpathā abiding there as pāpa-nāśinī.
Implicitly endorses approaching the river at Prabhāsa for purification; earlier verses specify snāna, dāna, and śrāddha.