Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

सर्वेषां चैव पीठानामाधारं पीठमुत्तमम् । सौराष्ट्रे तु महादेवि नाम्ना ख्यातं महोदयम् । कामरूपधरं ज्ञानं यत्राद्यापि प्रवर्तते

sarveṣāṃ caiva pīṭhānāmādhāraṃ pīṭhamuttamam | saurāṣṭre tu mahādevi nāmnā khyātaṃ mahodayam | kāmarūpadharaṃ jñānaṃ yatrādyāpi pravartate

Und die höchste Pīṭha, die die Stütze aller Pīṭhas ist—o Mahādevī—befindet sich in Saurāṣṭra und ist unter dem Namen Mahodaya berühmt. Dort wirkt bis heute das Wissen, das die Gestalt von Kāmarūpa trägt.

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक-समासानुगुण, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; ‘of all’ (qualifying पीठानाम्)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
एवindeed
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
पीठानाम्of the pīṭhas
पीठानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
आधारम्support, foundation
आधारम्:
Samānādhikaraṇa (Predicate noun/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootआधार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘support/base’
पीठम्pīṭha
पीठम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent, supreme
उत्तमम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying पीठम्)
सौराष्ट्रेin Saurāṣṭra
सौराष्ट्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसौराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशनाम
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः
महादेविO great Goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महती देवी)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘by name’
ख्यातम्known, famed
ख्यातम्:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्यात (धातु √ख्यात्/ख्यायते; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्तः (क्त), ‘known/called’
महोदयम्Mahodaya (name/title)
महोदयम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमहोदय (प्रातिपदिक; महा + उदय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः (महान् उदयः)
कामरूपधरम्bearing Kāmarūpa (form/name)
कामरूपधरम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकामरूपधर (प्रातिपदिक; कामरूप + धर)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (कामरूपं धरति)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्धसूचक (relative locative adverb: ‘where’)
अद्यeven today, still now
अद्य:
Kāla-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: ‘today/now’)
अपिalso, even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (also/even)
प्रवर्ततेcontinues, proceeds
प्रवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु √वृत्; प्रवर्तते)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Mahodaya

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (direct address) and the audience

Scene: A grand central pīṭha rises in Saurāṣṭra like a cosmic pedestal; from it, luminous threads connect outward to other pīṭhas across India; a stream of ‘jñāna’ depicted as light or script flows continuously.

M
Mahodaya
S
Saurāṣṭra
P
Pīṭha
K
Kāmarūpa
J
Jñāna

FAQs

A supreme spiritual center is portrayed as the foundation of other holy seats, and living transmission of sacred knowledge is affirmed.

Mahodaya pīṭha in Saurāṣṭra, within the Prabhāsa sacred geography.

No explicit rite; it identifies Mahodaya as the foundational pīṭha and a living seat of jñāna.