Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

इत्युक्तवति देवेश ऋषयस्ते महाप्रभाः । पद्मनालाद्विनिःसृत्य सर्वे वै योगमायया । प्रदक्षिणां प्रकुर्वंति देवं देव्या बहिष्कृतम्

ityuktavati deveśa ṛṣayaste mahāprabhāḥ | padmanālādviniḥsṛtya sarve vai yogamāyayā | pradakṣiṇāṃ prakurvaṃti devaṃ devyā bahiṣkṛtam

Als der Herr der Götter so gesprochen hatte, traten jene strahlenden großen ṛṣi durch die Kraft der yogischen Māyā aus dem Lotusstängel hervor und begannen, den Deva in pradakṣiṇā zu umschreiten, während die Göttin ihnen verborgen blieb.

itithus
iti:
Sambandha (quotative/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
uktavatiwhen (she) had spoken
uktavati:
Adhikarana (locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + uktavat (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); स्त्रीलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (locative absolute)
deveśaO Lord of gods
deveśa:
Sambodhana (address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva + īśa (प्रातिपदिके)
Formसम्बोधन-प्रथमा एकवचनम्; पुल्लिङ्गः; तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
ṛṣayaḥsages
ṛṣayaḥ:
Karta (subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
tethose
te:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्; सर्वनाम (demonstrative)
mahāprabhāḥof great splendor
mahāprabhāḥ:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + prabhā (प्रातिपदिके)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्; कर्मधारयः (महान्तः प्रभाः यस्य)
padmanālātfrom the lotus-stalk
padmanālāt:
Apadana (source/अपादान)
TypeNoun
Rootpadma + nāla (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गः; पञ्चमी एकवचनम् (ablative); तत्पुरुषः (पद्मस्य नालः)
viniḥsṛtyahaving emerged
viniḥsṛtya:
Kriya (prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootniḥ√sṛ (धातु) उपसर्गैः vi+niḥ + त्वा (ल्यप्)
Formअव्ययभावकृदन्त; त्वान्त (gerund/absolutive)
sarveall
sarve:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
vaiindeed
vai:
Sambandha (particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
yogamāyayāby yogic illusion
yogamāyayā:
Karana (instrument/करण)
TypeNoun
Rootyoga + māyā (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्गः; तृतीया एकवचनम् (instrumental); तत्पुरुषः (योगस्य माया)
pradakṣiṇāmcircumambulation
pradakṣiṇām:
Karma (object/कर्म)
TypeNoun
Rootpradakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; द्वितीया एकवचनम् (accusative)
prakurvantithey perform
prakurvanti:
Kriya (action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√kṛ (धातु)
Formलट्-लकारः (present); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्
devamthe god (Śiva)
devam:
Karma (object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गः; द्वितीया एकवचनम्
devyāḥfrom the goddess
devyāḥ:
Apadana (separation/source/अपादान)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः; पञ्चमी एकवचनम् (ablative)
bahiṣkṛtamexcluded/kept outside
bahiṣkṛtam:
Visheshana (qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahis + √kṛ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गः; द्वितीया एकवचनम्; देवं विशेषयति

Narrator

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: Radiant ṛṣis emerge mystically from a lotus-stalk and begin circumambulating Śiva; Devī is present yet veiled from their sight, emphasizing selective perception.

D
Deveśa (Śiva)
Ṛṣis
P
Padma (lotus)
Y
Yogamāyā
D
Devī

FAQs

The perfected sages honor Śiva through pradakṣiṇā, showing that reverence at a sacred kṣetra is itself a yogic act.

Prabhāsa-kṣetra, where Śiva is worshipped by siddha-like ṛṣis.

Pradakṣiṇā (circumambulation) of the deity, presented as a meritorious devotional practice.