Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

तस्य मध्यस्य यन्मध्यं तद्गृहं मम सुन्दरि । तेजोमण्डलमध्यस्थं मम स्थानं महेश्वरि

tasya madhyasya yanmadhyaṃ tadgṛhaṃ mama sundari | tejomaṇḍalamadhyasthaṃ mama sthānaṃ maheśvari

Und im Mittelpunkt dieses Mittelpunktes, o Schöne, ist Meine Wohnstatt. Im Herzen des Lichtkreises gegründet, ist dies Mein eigener Ort, o Maheśvarī.

तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मध्यस्यof the middle
मध्यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
मध्यम्the center
मध्यम्:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; यत् इति विशेष्ये
तत्that
तत्:
Visheshana (Determiner/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्धारणार्थक (that)
गृहम्house; abode
गृहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तेजःradiance
तेजः:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (maṇḍala-सम्बन्धे)
मण्डलcircle; orb
मण्डल:
Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासमध्यपद
मध्यस्थम्situated in the center
मध्यस्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + स्थ (स्था-धातु, क्त/निष्ठा-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (तेजः-मण्डलस्य मध्ये स्थितम्)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
स्थानम्place; seat; abode
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महेश्वरिO Maheśvarī
महेश्वरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयार्थे (महान् ईश्वरः यस्याः/महेश्वरस्य पत्नी)

Śiva (deduced: ‘mama sthānam’ addressed to Devī/ Maheśvarī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (central bindu)

Type: kshetra

Listener: Devī/Pārvatī

Scene: A radiant circular mandala over Prabhāsa with a brilliant central point where Śiva’s abode stands; Devī is addressed intimately (‘सुन्दरि’, ‘महेश्वरि’).

Ś
Śiva
D
Devī/ Maheśvarī

FAQs

A holy place has an inner spiritual ‘centre’ where divine presence is most intensely realized.

The innermost centre of Prabhāsa-kṣetra, described as Śiva’s own abode within a sphere of splendour.

No explicit rite; the verse identifies the locus (sthāna) for worship and pilgrimage focus.