Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

अग्निहोत्री तु यो विप्रः शूद्रान्नान्न निवर्तते । एते तस्य प्रणश्यंति आत्मा ब्रह्म त्रयोऽग्नयः

agnihotrī tu yo vipraḥ śūdrānnānna nivartate | ete tasya praṇaśyaṃti ātmā brahma trayo'gnayaḥ

Doch der Brāhmaṇa, der das Agnihotra unterhält und sich dennoch nicht der Śūdra-Speise enthält — bei ihm gehen diese zugrunde: sein Ātman, sein brahmanischer Glanz (heilige Kraft) und die drei heiligen Feuer.

अग्निहोत्रीan agnihotra performer
अग्निहोत्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्निहोत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘अग्निहोत्रं यस्य अस्ति/करोति’ (agnihotra-performer)
तुindeed
तु:
Sambandha/Particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
विप्रःa Brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (Brahmin)
शूद्रान्नात्from Śūdra’s food
शूद्रान्नात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootशूद्र + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शूद्रस्य अन्नम्)
not
:
Sambandha/Particle
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
निवर्ततेdesists/turns away
निवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु) + नि- (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘turns back/desists’
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (these)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (of him)
प्रणश्यन्तिperish/are destroyed
प्रणश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
आत्माself/soul
आत्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मBrahman / sacred knowledge
ब्रह्म:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषण (three)
अग्नयःfires
अग्नयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Antyaja (contextual continuation)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A Vedic householder before three fires; a shadowy impurity motif approaches as he accepts questionable food, and the fires dim—symbolizing loss of tejas.

A
Agnihotra
V
Vipra/Brāhmaṇa
T
Trayo'gnayaḥ (three sacred fires)

FAQs

Ritual practice is portrayed as inseparable from disciplined conduct; violating the rule undermines one’s sacred potency and rites.

The instruction is embedded in the Prabhāsakṣetra Māhātmya, linking ritual discipline to the sanctity of Prabhāsa.

Agnihotra is referenced; the prescription is to refrain from the stated forbidden food to preserve the sanctity of the fires and rite.