Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

अथ पौरजना दृष्ट्वा रावणं राक्षसेश्वरम् । सर्वदिक्षु वरारोहे भयाद्भीताः प्रदुद्रुवुः

Transliteration

atha paurajanā dṛṣṭvā rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram | sarvadikṣu varārohe bhayādbhītāḥ pradudruvuḥ

Translation

Dann, o Frau mit schönen Hüften, flohen die Stadtbewohner, als sie Rāvaṇa—den Herrn der Rākṣasas—erblickten, aus Furcht in alle Richtungen.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रमसूचक/सम्बन्धबोधक (then/now)

• पौरजनाः: the townspeople
• पौरजनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पौरजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरस्य जनाः)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• रावणम्: Rāvaṇa
• रावणम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन

• राक्षसेश्वरम्: lord of the rākṣasas
• राक्षसेश्वरम्: Karman (Object-apposition/कर्म-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: राक्षस + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानाम् ईश्वरः)

• सर्वदिक्षु: in all directions
• सर्वदिक्षु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व + दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वाः दिशः)

• वरारोहे: O fair-hipped one
• वरारोहे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आरोह (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (Vocative); एकवचन; समासः बहुव्रीहिः (वरम् आरोहः यस्याः सा)

• भयात्: from fear
• भयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th); एकवचन

• भीताः: frightened
• भीताः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भी (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषणम् (पौरजनाः)

• प्रदुद्रुवुः: they fled away
• प्रदुद्रुवुः: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: द्रु (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष (3rd person); बहुवचन; परस्मैपद

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somēśvara precinct)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Citizens scatter in all directions, leaving streets empty; in the background the temple stands firm. The feared rākṣasa king’s presence is sensed as a dark, imposing figure approaching the sacred precinct.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī (Varārohā)
• Rāvaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly power can inspire fear, but the sacred space remains the refuge where fear is ultimately addressed through divine order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra—the setting where even formidable figures like Rāvaṇa appear before Somēśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it sets the narrative atmosphere of awe and fear.