Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

अन्नोदकं हिरण्यं च तत्र देयं द्विजातये । संपूज्य देवदेवेशं गंधपुष्पादिभिः क्रमात्

annodakaṃ hiraṇyaṃ ca tatra deyaṃ dvijātaye | saṃpūjya devadeveśaṃ gaṃdhapuṣpādibhiḥ kramāt

Dort soll man Speise und Wasser, ebenso Gold, einem Zweimalgeborenen (Brāhmaṇa) darreichen. Nachdem man den Herrn der Götter der rechten Ordnung gemäß mit Düften, Blumen und dergleichen verehrt hat—

अन्न-उदकम्food and water
अन्न-उदकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (अन्नं च उदकं च)
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
देयम्to be given
देयम्:
Vidhi (Injunction predicate)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + देय (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विधेय/भाव्य (gerundive) ‘to be given’
द्विजातयेto a twice-born (Brahmin etc.)
द्विजातये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; द्विगु-समास (द्वौ जातौ यस्य/द्विजः) → द्विजाति
संपूज्यhaving duly worshipped
संपूज्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootपूज् (धातु) उपसर्ग सम् + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभाव; क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund) ‘having worshipped’
देव-देवेशम्Lord of gods
देव-देवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + देवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवेशः)
गन्ध-पुष्प-आदिभिःwith perfumes, flowers, etc.
गन्ध-पुष्प-आदिभिः:
Karana (Means/Instrument)
TypeNoun
Rootगन्ध + पुष्प + आदि (अव्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; सूची-समास (गन्धैः पुष्पैः च आदिभिः)
क्रमात्in due order/gradually
क्रमात्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-निभ; पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययप्रयोग (adverb)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Lakṣmaṇeśvara / Devadeveśa shrine area (Prabhāsa, Rāmeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A pūjā scene: the liṅga adorned with sandal paste and flowers; a brāhmaṇa seated to receive gifts—food, water-pot, and gold—while the donor performs offerings in a clear ritual order.

D
Deva-deveśa (Śiva)
D
Dvijāti (brāhmaṇa)

FAQs

Tīrtha-worship is completed by dāna: devotion is validated through ethical generosity to worthy recipients.

The ritual instructions apply to the Lakṣmaṇeśvara shrine (chapter context) in the Rāmeśvara region.

Give food, water, and gold to a dvijāti, and worship the deity with gandha, puṣpa, and related offerings in proper order.