Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

गात्रेष्वप्रतिरूपेषु मासिकांतमिवाभवत् । संज्ञा च रविणा दृष्टा निमीलयति लोचने । यतस्ततः सरोषोऽर्कः संज्ञां वचनमब्रवीत्

gātreṣvapratirūpeṣu māsikāṃtamivābhavat | saṃjñā ca raviṇā dṛṣṭā nimīlayati locane | yatastataḥ saroṣo'rkaḥ saṃjñāṃ vacanamabravīt

Ihre Glieder wurden gleichsam entstellt, wie bei einer Leidenden am Ende des Monats. Und sooft Ravi Saṃjñā erblickte, schloss sie die Augen. Als Arka, die Sonne, dies immer wieder sah, ergrimmte er und sprach zu Saṃjñā.

गात्रेषुin the limbs
गात्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन
अप्रतिरूपेषुunseemly, misshapen
अप्रतिरूपेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + प्रतिरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (गात्रेषु)
मासिकान्तम्the end of menstruation (monthly period)
मासिकान्तम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootमासिक + अन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (मासिकस्य अन्तः)
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (comparative particle)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संज्ञाSaṃjñā (name of the goddess)
संज्ञा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
रविणाby Ravi (the Sun)
रविणा:
Kartr-karana (कर्ता/करण)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
दृष्टाseen
दृष्टा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (संज्ञा) विशेषण
निमीलयतिcloses
निमीलयति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + मील् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
लोचने(her) two eyes
लोचने:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, द्विवचन
यतःtherefore/whereupon
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (correlative/ablatival adverb: 'from which/therefore')
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (correlative adverb: 'then/from that')
सरोषःangry
सरोषः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + रोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अर्कः)
अर्कःArka (the Sun)
अर्कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संज्ञाम्to Saṃjñā
संज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनम्words, speech
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Īśvara (narrator, as indicated in nearby verses)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Implied audience within the Prabhāsa-māhātmya dialogue frame

Scene: Saṃjñā stands before the blazing Sun; her limbs appear distorted by unbearable radiance. She repeatedly shuts her eyes; the Sun’s face hardens with anger as he prepares to speak a fateful pronouncement.

S
Saṃjñā
R
Ravi/Arka (Sūrya)

FAQs

The verse depicts the strain caused by overwhelming tejas and the relational consequences that lead to karmic outcomes (śāpa and progeny).

The story is part of Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya, tying cosmic events to the sacred landscape of Prabhāsa.

None; it narrates the immediate cause for Sūrya’s speech (leading to the curse).