Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

कूर्म्मदेशांस्तथर्क्षाणि देशेष्वेतेषु वै प्रिये । राशयश्च तथर्क्षेषु ग्रहा राशिव्यवस्थिताः

kūrmmadeśāṃstatharkṣāṇi deśeṣveteṣu vai priye | rāśayaśca tatharkṣeṣu grahā rāśivyavasthitāḥ

Geliebte, so sind diesen Landstrichen die Bereiche der Kūrma (Schildkröte) und die Nakshatras zugewiesen. Ebenso sind die Tierkreiszeichen in den Nakshatras verortet, und die Planeten sind gemäß den Zeichen geordnet.

कूर्मदेशान्the regions (called) Kūrma-regions
कूर्मदेशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकूर्म-देश (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कूर्मस्य देशाः)
तथाlikewise, also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb/conjunctive: 'also/likewise')
ऋक्षाणिthe constellations (nakṣatras)
ऋक्षाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
देशेषुin the regions
देशेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
एतेषुin these
एतेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (deictic pronoun used adjectivally)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/उपपादक (particle: indeed)
प्रियेO beloved (dear one)
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; संबोधन (vocative)
राशयःthe zodiac signs
राशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (adverb: likewise)
ऋक्षेषुin the constellations
ऋक्षेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
ग्रहाःthe planets
ग्रहाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
राशि-व्यवस्थिताःsituated/arranged in the zodiac signs
राशि-व्यवस्थिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराशि-व्यवस्थित (कृदन्त; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कृदन्तः (व्यव-स्था धातोः क्त-प्रत्ययान्तः 'व्यवस्थित'); समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (राशिषु व्यवस्थिताः)

Deductive (Prabhāsakṣetramāhātmya context): likely Skanda to Devī/Pārvatī.

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahādevī

Scene: A layered mandala chart: outer ring shows kūrma-deśa regions, inner ring nakṣatras, then rāśis, with grahas placed accordingly; a teacher explains to a seated goddess, with palm-leaf manuscripts and a gnomon-like instrument.

K
Kūrma
N
Nakṣatra (Ṛkṣa)
R
Rāśi
G
Grahāḥ

FAQs

The universe is presented as an interlinked sacred system; understanding correspondences supports responsible, dharmic decision-making.

The broader narrative glorifies Prabhāsa-kṣetra, embedding it within an ordered cosmic map.

None directly; it summarizes the framework of mapping lands, asterisms, signs, and planets.