Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 166

त्वं धाता विसृजसि विश्वमेक एव त्वं पाता स्थितिकरणाय संप्रवृत्तः । त्वय्यंते लयमखिलं प्रयाति चैतत्त्वत्तोन्यो न हि तपनास्ति सर्वदाता

tvaṃ dhātā visṛjasi viśvameka eva tvaṃ pātā sthitikaraṇāya saṃpravṛttaḥ | tvayyaṃte layamakhilaṃ prayāti caitattvattonyo na hi tapanāsti sarvadātā

Du allein, als Schöpfer, lässt das Weltall hervorgehen; du allein, als Beschützer, wirkst an seiner Erhaltung. In dir geht am Ende alles in Auflösung ein—und außer dir gibt es keine Sonne (Quelle von Licht und Leben) und keinen Spender aller Gaben.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धाताcreator
धाता:
Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (creator)
विसृजसिyou create/emit
विसृजसि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि√सृज् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एकःone; alone
एकः:
Karta (Qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्
एवindeed; alone
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक-निपातः (emphasis)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
पाताprotector
पाता:
Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootपातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (protector)
स्थितिकरणायfor the maintenance (act of sustaining)
स्थितिकरणाय:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootस्थिति-करण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-भावः ‘स्थितेः करणम्’
संप्रवृत्तःengaged; set in motion
संप्रवृत्तः:
Karta (Qualifier/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+प्र√वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्; अर्थः ‘प्रवृत्तः/उद्यतः’
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Time-locus/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘अन्ते’ = ‘समये/अवसाने’
लयम्dissolution
लयम्:
Gati-Karma (Goal/गत्यर्थ-कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अखिलम्entire; all
अखिलम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘(विश्वम्)’ इत्यस्य विशेषणम् (elliptic)
प्रयातिgoes; attains
प्रयाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√या (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject of implied ‘अस्ति’/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘एतत्’ = ‘एतद् (तत्त्वम्)’ (this)
तत्त्वतःin truth; essentially
तत्त्वतः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय, तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb), ‘यथार्थतः/वास्तवतः’
अन्यःanother (one)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेधार्थक-निपातः (negation)
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थक-निपातः (indeed/for)
तपनःthe Sun / the illuminator
तपनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतपन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘तपन’ = सूर्य/तापयिता (here: ‘giver of heat/light’)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वदाताgiver of all
सर्वदाता:
Karta (Apposition/कर्तृ-विशेषण)
TypeNoun
Rootसर्व-दातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘सर्वं ददाति’/‘सर्वस्य दाता’

A devotee/praiser within the Prabhāsakṣetramāhātmya context

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Somnātha

Type: kshetra

Scene: A single divine presence radiates like the sun while simultaneously emanating the cosmos, sustaining it, and drawing it back at dissolution; the Somnātha liṅga stands as the axis, with creation emerging as lotuses and returning as waves into the sea.

D
Dhātā (Creator)
P
Pātā (Protector)
L
Laya (Dissolution)
T
Tapana (Sun)
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

All cosmic functions—creation, sustenance, and dissolution—are ultimately rooted in the one Supreme Lord.

Prabhāsa-kṣetra, where the Lord is praised as the singular source and support of the cosmos.

None explicit; it is a doctrinal stuti that supports worship through praise and contemplation.