Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 114

ताडनाय ततः कोपात्पादस्तेन समुद्यतः । तथा पुनः क्षांतिमता न तु देहे निपातितः

tāḍanāya tataḥ kopātpādastena samudyataḥ | tathā punaḥ kṣāṃtimatā na tu dehe nipātitaḥ

Dann hob er im Zorn den Fuß, um zuzuschlagen. Doch erneut, durch Geduld gezügelt, ließ er ihn nicht auf ihren Leib niedergehen.

ताडनायfor striking, to beat
ताडनाय:
Sampradāna (Purpose/recipient-like/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootताडन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of striking)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त): ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’ (thereupon/then)
कोपात्from anger
कोपात्:
Apādāna (Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
पादःfoot
पादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तेनby him/with that
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
समुद्यतःraised up, lifted
समुद्यतः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-यम् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘उत्थापितः/उद्गृहीतः’
तथाthus, in that way
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘एवम्/तद्वत्’
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘पुनरपि/again’
क्षान्तिमताby the patient/forbearing one
क्षान्तिमता:
Karaṇa (Agent-instrument in passive/करण)
TypeAdjective
Rootक्षान्तिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषण (तेन) — ‘क्षान्तियुक्तेन’
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
तुhowever, but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle): विरोधार्थे ‘however’
देहेon the body
देहे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
निपातितःwas brought down/was struck (down)
निपातितः:
Karta (Predicate in passive/प्रधानीय-क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-पत् (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formणिजन्त-धातोः (निपातयति) भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (was made to fall/was struck down)

Unspecified narrator addressing Pārvatī (Śaiva dialogue tone)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Yama’s foot is raised to strike, frozen mid-air; his face shifts from rage to restraint. The moment captures the victory of patience over violence; Chāyā is unharmed, tension suspended.

Y
Yama (contextually implied)
C
Chāyā (contextually implied)

FAQs

Even when anger arises, dharma is preserved through restraint—true strength is the refusal to harm.

No specific tīrtha is named in this verse.

None in this verse.