Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

तेजोऽसि शुक्रमित्याज्यं देवस्य त्वा कुशोदकम् । आपोहिष्ठेति मंत्रेण पंचगव्येन स्नापयेत्

tejo'si śukramityājyaṃ devasya tvā kuśodakam | āpohiṣṭheti maṃtreṇa paṃcagavyena snāpayet

Ghee wird mit «Tejo’si śukram» verwendet; Kuśa-Wasser mit «Devasya tvā»; und mit dem Mantra «Āpohiṣṭha» soll man (die Gottheit) mit Pañcagavya baden.

तेजःsplendour, energy
तेजः:
Viśeṣaṇa/Mantra-śabda (Appositive)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (मन्त्रपद)
असिyou are
असि:
Vākya-kriyā (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुक्रम्pure/bright (essence)
शुक्रम्:
Viśeṣaṇa/Mantra-śabda (Appositive)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (मन्त्रपद)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरणसूचक)
आज्यम्ghee (clarified butter)
आज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
देवस्यof the deity
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; genitive
त्वाyou (the deity)
त्वा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; enclitic form
कुशोदकम्kuśa-water
कुशोदकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुश + उदक (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आपोहिष्ठ“Āpo hi ṣṭhā…” (mantra)
आपोहिष्ठ:
Viśeṣaṇa/Mantra-śabda (Appositive)
TypeNoun
Rootआपः + हिष्ठ (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग (आपः बहुवचन-रूप), प्रथमा (मन्त्रपद); वैदिक पद ‘आपो हि ष्ठा…’ का संकेत
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरणसूचक)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पञ्चगव्येनwith the five cow-products (pañcagavya)
पञ्चगव्येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपञ्च + गव्य (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; द्विगुसमासः = ‘पञ्च (द्रव्याणि) गव्यानि यस्मिन्’
स्नापयेत्one should bathe (him)/perform ablution
स्नापयेत्:
Vidhāna-kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘स्नापयति’

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A priest prepares abhiṣeka: a golden vessel of ghee, a kuśa-bundle dipping into sanctified water, and a pañcagavya pot; the deity is seated for bathing while Vedic mantras are recited.

Ā
Āpohiṣṭha
K
Kuśodaka
Ā
Ājya (ghee)
P
Pañcagavya
M
Mantra

FAQs

Purificatory waters and consecrated substances become spiritually potent when joined to mantra—ritual becomes a vehicle of dharma.

Prabhāsa-kṣetra is the setting where this Brahmā-worship abhiṣeka is taught.

Apply specified mantras for ghee and kuśa-water, and perform pañcagavya abhiṣeka using the Āpohiṣṭha mantra.