Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

दर्शे च पौर्णमास्यां च कर्त्तव्यं चाग्निहोत्रजम् । प्राशनं दक्षिणादानं पुरोडाश इति क्रिया

darśe ca paurṇamāsyāṃ ca karttavyaṃ cāgnihotrajam | prāśanaṃ dakṣiṇādānaṃ puroḍāśa iti kriyā

Am Neumond und am Vollmond ist das mit dem Agnihotra verbundene Ritual zu vollziehen: das rituelle Kosten (prāśana), die Gabe der Dakṣiṇā (Priesterlohn) und die Darbringung des Puroḍāśa-Kuchens; dies ist das vorgeschriebene Verfahren.

दर्शेon the new-moon rite/day (darśa)
दर्शे:
अधिकरण (Location/time)
TypeNoun
Rootदर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (masculine, locative, singular)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
पौर्णमास्याम्on the full-moon (rite/day)
पौर्णमास्याम्:
अधिकरण (Location/time)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (feminine, locative, singular)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
कर्त्तव्यम्to be performed
कर्त्तव्यम्:
विधेय (obligatory predicate)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be done)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
अग्निहोत्रजम्arising from/connected with the agnihotra
अग्निहोत्रजम्:
विशेषण (Qualifier of implied कर्म/क्रिया)
TypeAdjective
Rootअग्निहोत्र + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—अग्निहोत्र-ज (तत्पुरुषः: ‘born from/pertaining to agnihotra’)
प्राशनम्eating/partaking
प्राशनम्:
कर्ता/विशेष्य (Subject: item of ritual)
TypeNoun
Rootप्राशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neuter, nominative, singular)
दक्षिणाfee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — समासाङ्ग
दानम्giving of the fee
दानम्:
कर्ता/विशेष्य (Subject: item of ritual)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neuter, nominative, singular); समासः—दक्षिणा-दान (तत्पुरुषः: ‘giving of dakṣiṇā’)
पुरोडाशःpuroḍāśa (sacrificial cake)
पुरोडाशः:
कर्ता/विशेष्य (Subject: item of ritual)
TypeNoun
Rootपुरोडाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masculine, nominative, singular)
इतिthus/namely
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
क्रिया(this is) the ritual act
क्रिया:
समाहार/परिभाषा (appositional summary)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (feminine, nominative, singular)

Skanda (deduced from Prabhāsakṣetramāhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, a householder and priests conduct a new-moon/full-moon fire rite: puroḍāśa cakes are offered, dakṣiṇā is presented, and the ritual tasting is performed in a solemn sequence.

A
Agnihotra
D
Darśa
P
Paurṇamāsa
D
Dakṣiṇā
P
Puroḍāśa

FAQs

Regular observance of lunar-cycle yajñas with proper offerings and respectful giving sustains dharma and purifies the worshipper.

Prabhāsa-kṣetra, where correct Vedic observance is taught as part of the site’s mahatmya.

Perform Darśa and Paurṇamāsa-related Agnihotra rites, including prāśana, dakṣiṇā-dāna, and offering of puroḍāśa.