Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

प्राजापत्या महीपालाः कपोता ग्रंथिकास्तथा । कुटिकाश्चाथ वैतालाः पद्महंसा वरानने

prājāpatyā mahīpālāḥ kapotā graṃthikāstathā | kuṭikāścātha vaitālāḥ padmahaṃsā varānane

O Schönangesichtige, die Gruppen sind: die Prājāpatyas, die Mahīpālas, die Kapotas, die Granthikas; ebenso die Kuṭikās; und auch die Vaitālas und die Padmahaṃsas.

प्राजापत्याःPrājāpatyas (a class)
प्राजापत्याः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राजापत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संज्ञा (name of a class)
महीपालाःMahīpālas
महीपालाः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही-पाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: “protector of the earth”); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संज्ञा (class-name)
कपोताःKapotās
कपोताः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपोत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संज्ञा (class-name)
ग्रन्थिकाःGranthi(k)as
ग्रन्थिकाः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रन्थिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संज्ञा (class-name)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यतावाचक (particle: “likewise; also”)
कुटिकाःKuṭikās
कुटिकाः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुटिका (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संज्ञा (class-name)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (and)
अथthen; also
अथ:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/समुच्चयार्थक (then; also)
वैतालाःVaitālās
वैतालाः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैताल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; संज्ञा (class-name)
पद्महंसाःPadmahaṃsas
पद्महंसाः:
Karta (Enumerated class/कर्ता)
TypeNoun
Rootपद्म-हंस (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (“lotus-swan”, class-name); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर-आनन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (“beautiful-faced”); स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Śiva (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: varānanā (fair-faced lady)

Scene: A litany of resident-orders is recited; visualized as a procession or tableau of distinct ascetic types—some with manuscripts (Granthika), some in small huts (Kuṭikā), some swan-symbolic renunciants (Padmahaṃsa)—all within the Prabhāsa sacred landscape.

P
Prājāpatya
M
Mahīpāla
K
Kapota
G
Granthika
K
Kuṭikā
V
Vaitāla
P
Padmahaṃsa

FAQs

The tradition recognizes multiple legitimate disciplines for holy-place living, each with its own rule and character.

Prabhāsakṣetra, described as hosting varied dharmic lifestyles among residents.

This verse lists categories; the prescriptions (their vṛtti/vows) are indicated to be explained subsequently.