Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

Devanagari script

प्रतिष्ठाप्य सहस्रांशुं देवं पापनिषूदनम् । ततश्चाराधयामास परं नियममाश्रितः

Transliteration

pratiṣṭhāpya sahasrāṃśuṃ devaṃ pāpaniṣūdanam | tataścārādhayāmāsa paraṃ niyamamāśritaḥ

Translation

Nachdem er Sahasrāṁśu (die Sonne), den Gott, der Sünde vernichtet, eingesetzt hatte, verehrte er Ihn sodann, indem er die höchste Zucht und Selbstbeherrschung auf sich nahm.

Word by Word

• प्रतिष्ठाप्य: having installed
• प्रतिष्ठाप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-√स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिक क्रिया (having installed/established)

• सहस्रांशुम्: Sahasrāṃśu (the Sun)
• सहस्रांशुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सहस्र-अंशु (प्रातिपदिक; सहस्र + अंशु)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे रूढिः/तत्पुरुषः (सहस्रम् अंशवः यस्य/सहस्राणि अंशवः) सूर्यनाम

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सहस्रांशु-सम्बन्धि अप्पोजिशन

• पापनिषूदनम्: destroyer of sins
• पापनिषूदनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप-निषूदन (प्रातिपदिक; पाप + निषूदन)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देव-विशेषण) (पापानां निषूदनः)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/अनन्तरवाचक क्रियाविशेषणम् (then/thereafter)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• आराधयामास: worshipped
• आराधयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√राध् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; देशी-प्रयोगः ‘-आमास’ (did/worshipped)

• परम्: supreme, intense
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नियम-विशेषण)

• नियमम्: observance, discipline
• नियमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आश्रितः: having resorted to
• आश्रितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-√श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having resorted to)

Speaker

Sūta (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sāmba installs an image/altar of Sahasrāṁśu (the Sun), then worships with strict discipline—dawn light, offerings of water, flowers, and incense; the scene glows with solar radiance.

Characters & Entities

• Sahasrāṁśu (Sūrya)
• Prabhāsa Kṣetra
• Sāmba

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True expiation joins inner discipline (niyama) with devoted worship, making the sacred place a vehicle of transformation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where Sāmba establishes and worships the sin-destroying deity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pratiṣṭhā (installation/consecration) of Sūrya and sustained ārādhana (worship) with strict niyama.