Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

अनिमित्तमहं तात भावदोषविवर्जितः । शप्तो न मेऽत्र वै कुद्धो दुर्वासा नान्यथा वदेत्

animittamahaṃ tāta bhāvadoṣavivarjitaḥ | śapto na me'tra vai kuddho durvāsā nānyathā vadet

„Oh lieber Vater, ohne Anlass, frei von jedem Makel der Absicht, bin ich verflucht worden. In dieser Sache bin ich wahrlich nicht zornig — Durvāsā würde nicht anders sprechen.“

animittamwithout cause
animittam:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + nimitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (without cause/groundlessly)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tātadear father/sir
tāta:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
bhāva-doṣa-vivarjitaḥfree from faults of disposition
bhāva-doṣa-vivarjitaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhāva (प्रातिपदिक) + doṣa (प्रातिपदिक) + vivarjita (कृदन्त-प्रातिपदिक; vi + √vṛj/√varj)
Formतत्पुरुष-समासः (भावदोषैः विवर्जितः/भावदोषविवर्जितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of aham)
śaptaḥcursed
śaptaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√śap (धातु) → śapta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; कर्मणि-भावः (having been cursed)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
meto me
me:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic: ‘to me/of me’; here dative sense)
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘here/in this matter’)
vaiindeed
vai:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)
kuddhaḥangry
kuddhaḥ:
Karta (Subject-attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Root√kudh/√krudh (धातु) → kuddha (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्यय), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (of durvāsā)
durvāsāḥDurvasa (sage)
durvāsāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formप्रकारान्तरवाचक-अव्यय (adverb: ‘otherwise’)
vadetwould speak
vadet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vad (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (potential/optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Sāmba

Tirtha: Prabhāsa (implicit prāyaścitta destination)

Type: kshetra

Scene: Sāmba speaks to his father with composed restraint, palms slightly open in explanation; the atmosphere is sober, emphasizing acceptance rather than protest.

S
Sāmba
D
Durvāsā
K
Kṛṣṇa

FAQs

A sage’s utterance is treated as inexorable; Dharma teaches acceptance and transformation through penance rather than resentment.

Prabhāsa Kṣetra is the destination where the curse’s burden is addressed through worship and austerity.

No explicit ritual here; it affirms the authority of ṛṣi-vākya, prompting the later tapas.