Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

तानि प्रियाणि देवेशि ध्रुवं नारायणस्य वै । औदकं चैव यत्तत्त्वं तस्मिन्प्राभासिकं स्मृतम्

tāni priyāṇi deveśi dhruvaṃ nārāyaṇasya vai | audakaṃ caiva yattattvaṃ tasminprābhāsikaṃ smṛtam

O Göttin, jene Dinge sind gewiss Nārāyaṇa lieb. Und welches Tattva auch immer „von den Wassern“ (audaka) ist, eben dort in der Region Prabhāsa wird es als die prābhāsika Essenz erinnert.

तानिthose
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; सर्वनाम
प्रियाणिdear
प्रियाणि:
Kriya (Predicate nominal/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन
देवेशिO goddess, ruler of the gods
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशी)
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)
नारायणस्यof Nārāyaṇa
नारायणस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
औदकम्watery
औदकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऔदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (restrictive particle)
यत्which
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
तत्त्वम्principle
तत्त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम
प्राभासिकम्belonging to Prabhāsa
प्राभासिकम्:
Kriya (Predicate nominal/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
स्मृतम्is regarded
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘is considered/known’

Śiva (deduced from Śiva–Pārvatī dialogue cues in this passage)

Tirtha: Prabhāsa (Prābhāsika audaka-tattva)

Type: kshetra

Listener: Devī (Deveśi, Yaśasvinī)

Scene: Skanda instructs Devī: a map-like vision of Prabhāsa with many water-sites glowing; Nārāyaṇa’s affection is shown as a radiance settling upon ponds, ghāṭas, and sea-edge tīrthas labeled ‘prābhāsika’.

N
Nārāyaṇa

FAQs

Prabhāsa is portrayed as a uniquely sacred locus where Nārāyaṇa’s beloved presence and a primordial ‘watery’ essence are especially manifest.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra), the famed sacred region on the western seacoast celebrated in the Skanda Purāṇa.

No explicit rite is prescribed in this verse; it establishes the theological sanctity of the place as the basis for later tīrtha-merit claims.