Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 8›Shloka 39
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

मृतपुत्रा तथा विप्राः संगमे स्नानमाचरेत् । दोषैः प्रमुच्यते सर्वैर्गोमप्युदधिसंगमे । स्नात्वा सुखमवाप्नोति प्रजां च चिरजीविनीम्

Transliteration

mṛtaputrā tathā viprāḥ saṃgame snānamācaret | doṣaiḥ pramucyate sarvairgomapyudadhisaṃgame | snātvā sukhamavāpnoti prajāṃ ca cirajīvinīm

Translation

Ebenso, o Brāhmaṇas, soll eine Frau, deren Kind gestorben ist, am Zusammenfluss baden. Am Zusammenfluss der Gomatī mit dem Ozean wird man von allen Makeln befreit. Wer dort gebadet hat, erlangt Glück und auch Nachkommenschaft von langem Leben.

Word by Word
मृतपुत्रा(a woman) whose son has died
मृतपुत्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘मृतः पुत्रः यस्याः सा’)—अर्थतः बहुव्रीहिवत् प्रयोगः
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीत्यर्थक अव्यय (likewise)
विप्राःO brāhmaṇas
विप्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थेऽपि (addressing)
संगमेat the confluence
संगमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आचरेत्should perform/practice
आचरेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दोषैःby/with faults (sins)
दोषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
प्रमुच्यतेis freed (from)
प्रमुच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + मुच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive)
सर्वैःall
सर्वैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘दोषैः’ इति विशेषण
गोमती-उदधि-संगमेat the confluence of the Gomatī and the ocean
गोमती-उदधि-संगमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-परम्परा (‘गोमत्याः उदधेश्च संगमः’)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त अव्ययभाव)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययप्रयोग (indeclinable)
सुखम्happiness
सुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अवाप्नोतिattains
अवाप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रजाम्offspring
प्रजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय
चिरजीविनीम्long-lived
चिरजीविनीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिर + जीविन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (‘चिरं जीविनी’)—‘प्रजाम्’ इति विशेषण
Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narrative context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: गोमती-उदधि-संगम

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: विप्राः/द्विजाः

Visual Art Cues

Scene: संगम-तट पर शोकाकुल माता स्नान करती, हाथ में तिल/जल; पीछे सहारा देती वृद्धा/परिजन; आकाश में शांत प्रकाश; जल से उठती शुद्धि-भावना, दूर मंदिर-ध्वज।

Characters & Entities
G
Gomatī
U
Udadhi (Ocean)
S
Saṅgama
S
Snāna

FAQs

Sacred bathing at a renowned saṅgama is portrayed as a dharmic remedy that dissolves impurities (doṣas) and supports well-being and prosperity.

The Gomatī–Udadhi Saṅgama (confluence of the Gomatī river with the ocean) associated with Dvārakā.

Performing snāna (ritual bath) at the confluence; the verse specifically links it with removal of doṣas and attainment of happiness and long-lived progeny.

←Previous Verse
Next Verse→