Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

गन्त्रीमनडुहा युक्तां सर्वास्तरणसंयुताम् । सोपस्करां च दद्याद्वै विष्णुर्मे प्रीयतामिति

Transliteration

gantrīmanaḍuhā yuktāṃ sarvāstaraṇasaṃyutām | sopaskarāṃ ca dadyādvai viṣṇurme prīyatāmiti

Translation

Wahrlich, man soll einen von Ochsen gezogenen Wagen spenden, mit allen Decken und Gerätschaften vollständig ausgestattet, und sprechen: „Möge Viṣṇu an mir Wohlgefallen finden.“

Word by Word

• गन्त्री: a cart/wagon
• गन्त्री: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)

• मनडुहा: drawn by a bull/ox (manaḍuh)
• मनडुहा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनडुह् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of गन्त्री)

• युक्ताम्: yoked/attached
• युक्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त; युज् धातोः क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम्

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: (समासपूर्वपद) अव्ययवत्; ‘all/complete’ (qualifier within compound)

• आस्तरणसंयुताम्: provided with coverings/beddings
• आस्तरणसंयुताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आस्तरणसंयुत (प्रातिपदिक/कृदन्त; आस्तरण + संयुत)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (गन्त्रीम्)

• सोपस्कराम्: with equipment/implements
• सोपस्कराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सोपस्कर (प्रातिपदिक; स + उपस्कर)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; दानक्रिया

• वै: indeed
• वै: Avyaya (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता (of प्रीयताम्)

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध

• प्रीयताम्: may (he) be pleased
• प्रीयताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्री (धातु)
• Form: लोट् (imperative/benedictive use), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; आशीर्वाद/प्रार्थना

• इति: thus
• इति: Avyaya (Quotative/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक-अव्यय (quotative)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakra-tīrtha (context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A donor presents a sturdy cart yoked with oxen, laden with blankets and equipment, to a temple or community of pilgrims; the donor utters 'Viṣṇur me prīyatām iti' as priests bless the act.

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity becomes worship when offered with the intention of pleasing Viṣṇu.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is situated in the Cakratīrtha-focused chapter within Dvārakā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate an ox-yoked cart complete with coverings and accessories, dedicating the act to Viṣṇu.