Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

हन्यमानस्त्वमस्माभिर्यदि मुक्तोसि वै द्विज । कस्मात्पुनः समायातो मरणाय च दुष्टधीः

hanyamānastvamasmābhiryadi muktosi vai dvija | kasmātpunaḥ samāyāto maraṇāya ca duṣṭadhīḥ

„Wenn du, obwohl wir dich schlugen, wahrlich entkommen bist, o Brāhmaṇa, warum bist du dann wiedergekommen, mit böser Gesinnung, als gingest du dem Tod entgegen?“

हन्यमानःbeing slain/being struck
हन्यमानः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान (Present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, बहुवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त (conditional particle)
मुक्तःreleased, freed
मुक्तः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
द्विजO brāhmaṇa
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Hetu (Reason-source/हेतु)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; प्रश्नवाचक
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति/पुनरागमन (adverb)
समायातःhave come back
समायातः:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + सम्+आ (उपसर्ग) → समायात (कृदन्त)
Formभूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मरणायfor death
मरणाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
दुष्टधीःevil-minded one
दुष्टधीः:
Karta-visheshana (Qualifier of ‘tvam’)
TypeNoun
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (दुष्टा धीः यस्य/दुष्टा धीः) ‘evil-minded’

Durmukha (implied, addressing Durvāsā)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Durmukha confronts the brāhmaṇa/sage with taunting words, gesturing aggressively; the dvija stands composed, embodying restraint amid threat.

D
Durvāsā
D
Durmukha
D
Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

Threatening a brāhmaṇa-sage is portrayed as grave adharma that rebounds upon the aggressor.

Dvārakā’s dharmic realm is implied, where sacred persons are protected under the Lord’s guardianship.

No explicit ritual; the focus is ethical—condemning violence toward the twice-born and the saintly.