Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

ब्रह्मतीर्थं तु तद्दृष्ट्वा चन्द्रश्चक्रे ततः सरः । तडागं चन्द्रनाम्ना वै सर्वपापप्रणाशनम्

brahmatīrthaṃ tu taddṛṣṭvā candraścakre tataḥ saraḥ | taḍāgaṃ candranāmnā vai sarvapāpapraṇāśanam

Als Candra (der Mond) jenes Brahmā-tīrtha erblickte, schuf er daraufhin einen See; wahrlich, ein Teich, der nach dem eigenen Namen des Mondes benannt ist—Vernichter aller Sünden.

ब्रह्मतीर्थम्Brahmā’s sacred ford (Brahma-tīrtha)
ब्रह्मतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः तीर्थम्)
तुbut; then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेष्य-निर्देश
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
चन्द्रःthe Moon (Candra)
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
चक्रेmade; created
चक्रे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय (adverb), तसिल्-प्रत्यय, क्रम/अपादानार्थ
सरःa lake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (वैकल्पिक रूप: सरः)
तडागम्a pond; tank
तडागम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतडाग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
चन्द्रनाम्नाby the name ‘Candra’
चन्द्रनाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चन्द्रस्य नाम्ना)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थ
सर्वपापप्रणाशनम्destroyer of all sins
सर्वपापप्रणाशनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्) विशेषण

Narrator (contextual Purāṇic voice within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not stated in the excerpt)

Tirtha: Candra-tadāga (Candra-nāma taḍāga)

Type: kund

Scene: Candra, cool and luminous, beholds Brahmā-tīrtha and then fashions a serene pond; moonlight glimmers on still water, lotuses bloom, and the pond is proclaimed ‘Candra-nāma’ with sin-destroying power.

B
Brahmatīrtha
C
Candra
T
Taḍāga

FAQs

Divine beings themselves honor tīrthas; their acts of consecration extend pathways of purification for devotees.

A Moon-associated pond (Candra-taḍāga) created upon seeing Brahmatīrtha.

No explicit rite is stated, but the pond is praised as sin-destroying, implying snāna (ritual bathing).