Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

मूलं सुराणां हि किल ब्रह्मा लोकपितामहः । तेन संस्थापितं यस्मान्मूल स्थानमिति स्मृतम्

mūlaṃ surāṇāṃ hi kila brahmā lokapitāmahaḥ | tena saṃsthāpitaṃ yasmānmūla sthānamiti smṛtam

Wahrlich, Brahmā, der Pitāmaha der Welten, gilt als die Wurzel der Götter. Und weil es von ihm gegründet wurde, wird es als „Mūlasthāna“, die Wurzelstätte, in Erinnerung gehalten.

मूलम्root; origin
मूलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
हिindeed; for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/बलार्थ
किलit is said; indeed
किल:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), प्रसिद्ध्यर्थ/श्रुत्यर्थ
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
लोकपितामहःgrandfather of the worlds
लोकपितामहः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य पितामहः)
तेनby him; by that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
संस्थापितम्established; founded
संस्थापितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यस्मात्from which; because of which
यस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
मूलroot; original
मूल:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier)
स्थानम्place; abode
स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय
स्मृतम्is remembered; is known as
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे प्रयोगः (it is remembered/considered)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not stated in the excerpt)

Tirtha: Mūlasthāna

Type: kshetra

Scene: A sanctified spot marked as ‘Mūlasthāna’: Brahmā depicted as the venerable pitāmaha, with a symbolic ‘root’ motif—tree roots or a cosmic lotus-stem—indicating origin; pilgrims stand in contemplative reverence.

B
Brahmā
M
Mūlasthāna
D
Devas

FAQs

Sacred sites preserve cosmic memory: what is founded by a creator-deity becomes a ‘root’ locus for worship and pilgrimage.

Mūlasthāna—named so because it was established by Brahmā.

No direct prescription; it provides the theological basis for the sanctity and name of Mūlasthāna.