Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

विचिन्वन्सकलामुर्वीं नापश्यत्तां द्विजर्षभः । सा ययौ विद्रुता धेनुस्तन्महद्राजगोधनम्

vicinvansakalāmurvīṃ nāpaśyattāṃ dvijarṣabhaḥ | sā yayau vidrutā dhenustanmahadrājagodhanam

Der Beste unter den Zweimalgeborenen durchsuchte das ganze Land, doch er erblickte sie nicht. Jene Kuh aber floh davon und ging weit fort—sie, die des Königs großer Reichtum an Rindern war.

विचिन्वन्searching
विचिन्वन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-चि (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ-प्रत्ययः), परस्मैपदी; प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्ग (कर्तरि वर्तमानकृदन्तः)
सकलाम्entire
सकलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; विशेषणम्
उर्वीम्earth, land
उर्वीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
not
:
Modifier (अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (particle of negation)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकारः (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
ताम्her/that (cow)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम
द्विजर्षभःbest of Brahmins
द्विजर्षभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + ऋषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् ऋषभः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
विद्रुताhaving fled, running away
विद्रुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-द्रु (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
धेनुःcow
धेनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Modifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम; विशेषणरूपेण
महत्great
महत्:
Modifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्
राजगोधनम्the king's cattle-wealth
राजगोधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज + गोधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः गोधनम्)

Sūta (contextual attribution within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: The brāhmaṇa roams across open ground and lanes, scanning anxiously; in the distance the cow runs away, rope trailing, emphasizing her value as royal cattle-wealth.

D
dvijarṣabha (excellent brāhmaṇa)
D
dhenu (cow)
R
rāja-godhana (royal cattle-wealth)

FAQs

Material value is secondary to dharma; when a sacred trust is lost, one must seek a righteous remedy rather than despair.

Dvārakā Māhātmya remains the framework; the verse supports its moral geography by depicting dharma in action.

None directly; it sets up the need for corrective action (often resolved through renewed dāna/atonement in Purāṇic patterns).