Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

आहूता देव देवेन ह्यचलेश्वररूपिणा । हरेण रभसा राजन्यत्पुरा कथितं तव

āhūtā deva devena hyacaleśvararūpiṇā | hareṇa rabhasā rājanyatpurā kathitaṃ tava

O König, sie wurde eilends von Hari — dem Gott der Götter — herbeigerufen, der die Gestalt des Acaleśvara angenommen hatte, wie es dir zuvor berichtet wurde.

आहूताwas summoned/called
आहूता:
Kriya/Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootआ + √ह्वे (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (गङ्गा इति पूर्वश्लोकसंबद्धा)
देवO god / O lord
देव:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
देवेनby the god
देवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
हिindeed
हि:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपातः (emphatic/causal particle)
अचलेश्वररूपिणाin the form of Acaleśvara
अचलेश्वररूपिणा:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः; 'अचलेश्वरस्य रूपी' इति; पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; (देवेन इत्यस्य विशेषणम्)
हरेणby Hari (Śiva/Viṣṇu as context)
हरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
रभसाwith force/haste
रभसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरभस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; भाववाचक—वेगेन (with force/haste)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
कथितम्was told
कथितम्:
Kriya/Predicate (विधेय)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र 'यत्' इत्यस्य विधेयम् (was told)
तवto you
तव:
Sampradana/Sambandha (to you/of you)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

Pulastya (deduced from immediate narrative context continuing into Adhyāya 62: “pulastyasya uvāca”)

Tirtha: Gaṅgādhara Tīrtha (linked to Acaleśvara)

Type: kshetra

Listener: King (unnamed)

Scene: Hari, hailed as deva-deva, manifests as Acaleśvara in a mountain shrine and summons Gaṅgā; the king is reminded that this was told earlier.

H
Hari (Viṣṇu)
A
Acaleśvara

FAQs

Divine compassion actively calls beings toward sacred places and realizations, even through assumed forms.

The surrounding context is the Gaṅgādhara-tīrtha-māhātmya in Arbuda Khaṇḍa (Prabhāsa Khaṇḍa).

No direct ritual is prescribed in this verse; it sets narrative context for the tīrtha’s greatness.