Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

दिग्वासाः सुप्रियालापस्ततस्ताः काममोहिताः । त्यक्त्वा पुत्रगृहाद्यं च सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः । बभूवुश्चानिशं राजन्मां भजस्वेति चाब्रुवन्

digvāsāḥ supriyālāpastatastāḥ kāmamohitāḥ | tyaktvā putragṛhādyaṃ ca sarvāstatpṛṣṭhasaṃsthitāḥ | babhūvuścāniśaṃ rājanmāṃ bhajasveti cābruvan

Nur in die Himmelsrichtungen gekleidet (nackt) und mit süßen, lieblichen Worten redend, wurden jene Frauen vom Begehren betört. Sie ließen Söhne, Haus und alles andere zurück und stellten sich alle dicht hinter ihn. Unablässig, o König, sagten sie: „Vereine dich mit mir; liebe mich“, und dergleichen.

दिग्वासाःsky-clad (naked)
दिग्वासाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootdik + vāsa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (दिशः वासः यस्याः/येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'sky-clad/naked'
सुप्रियालापःwith very pleasing speech
सुप्रियालापः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + priya + ālāpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु-प्रियः आलापः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (समूह/व्यक्ति-वर्णन)
ततःthereupon
ततः:
Adhikaraṇa (Time/क्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/कारणवाचक-अव्यय: 'then/thereupon'
ताःthose women
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
काममोहिताःdeluded by desire
काममोहिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootkāma + mohita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कामेन मोहिताः), भूतकृदन्त (PPP of √muh), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj + tvā (धातु √त्यज्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund): 'having abandoned'
पुत्रगृहाद्यम्sons, home, and the like
पुत्रगृहाद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootputra + gṛha + ādi (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (पुत्रं च गृहं च आदयः च), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (all)
तत्his
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive used as first member in compound), एकवचन; 'his/that'
पृष्ठसंस्थिताःstanding at (his) back
पृष्ठसंस्थिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpṛṣṭha + saṃsthita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पृष्ठे संस्थिताः), भूतकृदन्त (PPP of √sthā with sam-), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
बभूवुःbecame/were
बभूवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु √भू)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अनिशम्constantly
अनिशम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaniśam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय: 'constantly/without pause'
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
भजस्वworship/embrace/serve
भजस्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√bhaj (धातु √भज्)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (Quotation/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अब्रुवन्they said
अब्रुवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु √ब्रू)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Pulastya

Tirtha: Vālakhilya-āśrama

Type: kshetra

Listener: King (pārthiva)

Scene: The sages’ wives, overcome by desire, follow the ascetic figure; their sweet entreaties contrast with the sanctity of the hermitage; the king is addressed as witness to the moral unraveling.

V
Vālakhilyas (implied)
T
Their wives
B
Bhagavān/Śiva (implied)

FAQs

Kāma and moha can overpower social duty and discernment; purāṇic narration uses this to warn against uncontrolled desire.

The setting remains the Vālakhilya-āśrama; the verse itself emphasizes moral drama rather than tīrtha-phala.

None.