Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

यस्या दर्शनमात्रेण कामो मे हृदि वर्द्धितः । तस्याः संभाषणेनेव किं भविष्यति मे पुनः

yasyā darśanamātreṇa kāmo me hṛdi varddhitaḥ | tasyāḥ saṃbhāṣaṇeneva kiṃ bhaviṣyati me punaḥ

Schon durch ihren bloßen Anblick wuchs die Begierde in meinem Herzen. Wenn ich erst mit ihr spräche, was würde dann aus mir werden?

यस्याःof whom; whose
यस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (Genitive); एकवचन
दर्शनमात्रेणby mere sight
दर्शनमात्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदर्शन + मात्र (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental); एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘दर्शनं एव मात्रम्’)
कामःdesire; lust
कामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (Genitive); एकवचन
हृदिin the heart
हृदि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहृद्/हृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन
वर्द्धितःincreased; grown
वर्द्धितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘कामः’ इत्यस्य विशेषण
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन
संभाषणेनby conversation; by speaking
संभाषणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसम्-भाष् (धातु) → संभाषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
इवas if; as though
इव:
Upamāna-dyotaka (उपमानद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानार्थक अव्यय (particle of comparison: ‘as if’)
किम्what
किम्:
Karma/Prashna (कर्म/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; प्रश्नार्थक
भविष्यतिwill happen; will become
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
मेto me; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी; एकवचन
पुनःagain; further
पुनः:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (adverb: ‘again/further’)

Nārada (as recalled/reported within Pulastya’s narration)

Tirtha: Arbuda-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A lone ascetic glimpses a graceful woman; his face shows startled longing and immediate restraint, set against a wooded mountain hermitage path.

N
Nārada
K
Kāma

FAQs

Temptation intensifies through continued engagement; limiting contact is presented as wise self-protection.

The broader Arbuda Khaṇḍa context relates to sacred geography, but this verse teaches personal discipline rather than site-glorification.

No formal rite; it implies a restraint-practice akin to a personal niyama.