Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 133

Devanagari script

कुमार्याः कामयुक्तेन तथापि शृणु मे वचः । न त्वया निर्जितः शक्रः स्ववीर्येण रणाजिरे

Transliteration

kumāryāḥ kāmayuktena tathāpi śṛṇu me vacaḥ | na tvayā nirjitaḥ śakraḥ svavīryeṇa raṇājire

Translation

„Auch wenn dich Begierde zu einem Mädchen treibt, so höre dennoch meine Worte: Auf dem Schlachtfeld hast du Śakra (Indra) nicht durch deine eigene Tapferkeit besiegt.“

Word by Word

• कुमार्याः: of the maiden
• कुमार्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुमारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• काम-युक्तेन: with lust/impelled by desire
• काम-युक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: काम (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कामेन युक्त (तृतीया-तत्पुरुष)

• तथापि: even so
• तथापि: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा + अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/विरोधार्थक-अव्यय (concessive: 'even so')

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• मे: my/to me
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-रूप (Genitive/Dative), एकवचन; अत्र षष्ठी—'my'

• वचः: words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• निर्जितः: conquered
• निर्जितः: Kriya (Participial predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + जि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'conquered'

• शक्रः: Indra (Śakra)
• शक्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्व-वीर्येण: by (your) own prowess
• स्व-वीर्येण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्वस्य वीर्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• रण-अजिरे: in the battlefield
• रण-अजिरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—रणस्य अजिरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Devī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A goddess confronts a lust-driven demon-warrior, rebuking him for false claims of defeating Indra; the battlefield is poised, weapons ready, with a mountainous tīrtha backdrop.

Characters & Entities

• Devī
• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī exposes false pride: real strength is not self-made when one is driven by desire; truth restores dharmic clarity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Arbuda-khaṇḍa sacred setting remains implicit; the verse focuses on moral correction rather than tīrtha praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.